က႑စုံေဆာင္းပါး

အာဏာရွင္ျဖစ္ေစ၊ ရီပက္ဗလစ္ကင္ ျဖစ္ပါေစ၊ အစုိးရမွန္သမွ်သည္ သူ႔အား မိမိတို႔ နယ္ေျမမ်ားမွ ႏွင္ထုတ္ခဲ့ၾကသည္။ သမ႐ုိးက်ျဖစ္ေစ၊ အလြန္အကၽြံဒီမုိကရက္ျဖစ္ေစ ဓနရွင္ မွန္သမွ်သည္ သူ႔အား အၿပိဳင္အဆုိင္ ပုတ္ခတ္ခဲ့ၾကသည္။

သူ႔တြင္ ဆန္႔က်င္ဘက္မ်ား အေျမာက္အမ်ား ရွိေကာင္းရွိမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ပုဂၢိဳလ္ေရး ရန္သူဟူ၍ တဦးတေလမွ်ပင္ မရွိႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း ရဲ၀ံ့စြာ ေျပာလုိက္ရေပသည္။ 

ဖရစ္ဒရစ္အိန္ဂယ္ (ကားလ္မာ့က္၏ဘ၀ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေျပာၾကားခ်က္) 

(၁)

လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း သုံးဆယ္ေက်ာ္…။

စစ္တပ္မွ ဒုတိယအႀကိမ္ အၿပီးအပိုင္ အာဏာမသိမ္းမီကာလ၊

ေႏြရာသီရဲ႕ ပူရွိန္ျပင္းျပင္း ... ေက်ာင္းဖြင့္ခ်ိန္ … ဇြန္လဆန္း။

… … … … … … … … … … … …

မႏၱေလးတကၠသိုလ္ပုရ၀ဏ္တြင္ အေဆာက္အအုံေတြက ဤမွ်ေလာက္ နီးနီးကပ္ကပ္ ပူးပူးက်ပ္က်ပ္ မရွိေသး။

ပူပင္ပူအိုက္ျငားေသာ္လည္း တမာတန္းႏွင့္ စိန္ပန္းပင္ အုပ္အုပ္ေတြၾကားက တခ်က္ တခ်က္ ျဖတ္သန္းလာေသာ သန္႔သန္႔ရွင္းရွင္းေလကို ရွဴ႐ႈိက္လိုက္ၾကလွ်င္ ၿငီးစီစီျဖစ္ေနသည့္ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားမ်ား လန္းလန္းဆန္းဆန္း ျဖစ္သြားၾက၏။

ေက်ာင္းဆင္းေက်ာင္းတက္ သြားၾကျပန္ၾက၊ ဆုိင္မ်ားတြင္ စားၾက၊ ေသာက္ၾက၊ သစ္ပင္ရိပ္မ်ားတြင္ နားၾက၊ ခုိၾက။ အေရွ႕ရွမ္း႐ုိးမဆီ ေငးၾက၊ ေမာၾက။

နယ္မွ ၁၆ ႏွစ္ ၁၇ ႏွစ္ ရြယ္ ေက်ာင္းသား ၂ ေယာက္သည္ သင္တန္းတခ်ိန္အၿပီး မုန္႔ သြားစားလုိက္၊ ပင္မအေဆာက္အအုံထဲ ၀င္လုိက္၊ စာသင္ခန္းေတြကို ေလ့လာၾကည့္လုိက္ႏွင့္ ေနာက္ဆုံးျပတုိက္ရွိရာ “ရာဇတ္” အေဆာက္အအုံဘက္ ေရာက္သြားၾကသည္။ ေအာက္ - အထက္ …. တက္ၾကည့္ျဖစ္ၾကသည္။ တေနရာတြင္ က်က္ကေရရွိလွေသာ လူတေယာက္၏ ပုံတူပန္းခ်ီကားတခ်ပ္ကို ျမင္လုိက္ၾကရ၏။ မ်က္ႏွာထားၾကည္ၾကည္လင္လင္ႏွင့္ ေျပျပစ္ ေခ်ာေမာလွေသာ ထုိသူ၏ပုံကို ၾကည့္ရင္း ... “ဘယ္သူလဲ” ဟု တေယာက္က ေမးသည္။ က်န္တေယာက္က ေခါင္းယမ္းျပ၏။

အခန္းေထာင့္စားပြဲတလုံးေပၚမွာ မ်က္ႏွာအပ္၍ ေမွးေနေသာ ေက်ာင္းသားႀကီး တေယာက္ ထလာသည္။

“ကိုယ္တုိ႔ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုဗဟိန္းပုံေလ။ ဒီမႏၱေလးက အင္တာ (- ) ေအာင္သြားတယ္။ ေနာက္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ဆက္တက္တယ္။ ဗကသဥကၠ႒ ျဖစ္လာတယ္။ ၁၃၀၀ ျပည့္အေရးေတာ္ပုံႀကီးကို ေခါင္းေဆာင္ခဲ့တဲ့  သခင္ဗဟိန္းဆိုတာ သူပဲ.. ေပ့ါ။ သူ႔ကို မႏၱေလးကတင္ မဟုတ္ဘူး။ တျပည္လုံးက ခ်စ္ၾကတယ္ေလ”

ဖရက္ရွာေက်ာင္းသားႏွစ္ေယာက္ ေငးနားေထာင္ရင္းက ပန္းခ်ီကားႀကီးကို တခါ ထပ္ၾကည့္လုိက္ၾကျပန္သည္။ ခ်စ္ခင္မႈ၊ ေလးစားမႈသည္ သူတို႔၏ မ်က္ႏွာေပၚတြင္ အထင္းသား ထင္ဟပ္လာခဲ့ၾကေခ်ၿပီ။

(၂)

“ တေစၦႀကီးတေကာင္သည္ ဥပေရာပတုိက္တြင္ လွည့္လည္သြားလာေနေပ သည္။ ဤတေစၦႀကီးကား ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒပင္ ျဖစ္၏။ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးႏွင့္ ဇာဘုရင္၊ မက္တာနစ္ႏွင့္ ဂီေဇာ့၊ ျပင္သစ္ရယ္ဒီကယ္မ်ားႏွင့္ ဂ်ာမန္ပုလိပ္သူလွ်ဳိမ်ား… ဟူေသာ ေဟာင္းႏြမ္းသည့္ ဥေရာပတုိက္ရွိ အင္အားစုအားလုံးသည္ ဤတေစၦႀကီးအား ေမာင္း ထုတ္ပစ္ေရးအတြက္ သူေတာ္စဥ္ မဟာမိတ္ကို ဖြဲ႔စည္းလိုက္ၾကေလၿပီ။” 

ကြန္ျမဴနစ္ေၾကျငာစာတမ္း (၁၈၄၈)

ဤတေစၦႀကီးသည္ အႏွစ္ (၇၀) မွ်အၾကာတြင္ တကမၻာလုံးသို႔ ကိုယ္ထင္ျပလုိက္၏။ ဆိုဗီယက္ႏုိင္ငံေတာ္ႀကီး ေပၚေပါက္ခဲ့၏။ သို႔ေသာ္ ကုိလိုနီႏုိင္ငံတႏုိင္ငံျဖစ္ေနေသာ ျမန္မာ ျပည္တြင္မူ အႏွစ္ (၉၀) ၾကာမွ အရိပ္ထင္ႏုိင္ခဲ့ေပသည္။ ၁၉၃၉ ခုႏွစ္တြင္ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ ပါတီကို လွ်ဳိ႕၀ွက္၍ တည္ေထာင္လိုက္ႏုိင္ခဲ့ၾကသည္။

……….……….……….……….……….………. 

“႐ုပ္၀ါဒ ဆုိသည္မွာ စိတ္၀ါဒမဟုတ္၊ စိတ္ကူးစိတ္သန္းမဟုတ္၊ အေကာင္အထည္က မာေက်ာၾကမ္းတမ္းၿပီး လက္ေတြ႔ကိုင္စမ္းမိေသာ ႐ုပ္၀ါဒ။ သည္လို ေယဘုယ် လူအမ်ားက မွတ္ထင္ၾကေပမည္။ ႐ုပ္၀ါဒကို ယုံၾကည္ကိုးကြယ္သူ၊ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ၏ ေခါင္းေဆာင္ ဗဟိန္းအား .. ကဗ်ာဟု ေရးလုိက္ျခင္းသည္ တကယ္ဆုိေတာ့ အႏုကဗ်ာႏွင့္ ႐ုပ္၀ါဒႏုိင္ငံေရး သမားဟာ မနီးစပ္ပါကလားဟု ထင္မွတ္ၾကေပလိမ့္မည္။ သည္လို မွတ္ထင္လွ်င္ ဗဟိန္းကို ႏုိင္ငံေရးသမားအျဖစ္ ေတြ႔ျမင္၍ လူအျဖစ္ မသိေသးေသာေၾကာင့္ ျဖစ္တန္ရာသည္။”

ဤကား “လူ” ကိုဗဟိန္းႏွင့္ ကြန္ျမဴနစ္ ကုိဗဟိန္းအေပၚ ယွဥ္တြဲေပါင္းစပ္ၾကည့္ေသာ သူတဦး၏ အျမင္ျဖစ္သည္။

သခင္သန္းထြန္းတေယာက္ သပ္သပ္ရပ္ရပ္ေန၊ ေသေသသပ္သပ္ အလုပ္လုပ္တတ္ သည္ကို ေတြ႔သိၾကေသာ သူမ်ားက “ကြန္ျမဴနစ္ေတြလည္း ဒီလိုေန၊ ဒီလိုလုပ္တတ္ပါလား” ဟု ေျပာမိၾကသည္။ “ကြန္ျမဴနစ္ဆိုတာ ျဖစ္သလိုေန၊ ျဖစ္သလိုစားၿပီး အလုပ္အင္မတန္ လုပ္သူ မ်ား” ဟူ၍သာ သူတို႔သိထားၾကသည္။ နယ္ခ်ဲ႕အရင္းရွင္မ်ား၊ ဖက္ဆစ္မ်ားႏွင့္ သူတို႔၏ အလို ေတာ္ရိ လက္ေ၀ခံမ်ားက ပံုဖ်က္ထားေသာ အာေဘာ္မ်ားႏွင့္သာ လက္ပြန္းတတီးေနခဲ့ရေသာ ကိုလိုနီႏုိင္ငံရွိ ျပည္သူမ်ား ဤသို႔ ေရာေထြးထင္ၾက၊ ေျပာၾကသည္မွာ သဘာ၀ေတာ့ က်ေခ် သည္။

အမွန္မွာမူ ေတာ္လွန္ေရးကိုယ္၌မူက အႏုပညာ တရပ္ျဖစ္သည္…. ဟု ကြန္ျမဴနစ္မ်ား ခံယူထားသည္ကို သူတုိ႔ မသိၾက၍သာ..။

(၃)

ကိုဗဟိန္းကို လူအျဖစ္ တခ်ဳိ႕က ဤသို႔ ျမင္ၾက၏

သမဂၢေပ်ာ္ပြဲစား႐ုံတြင္ ဇြန္းသံ၊ ပန္းကန္သံ၊ စကားေျပာသံတုိ႔ျဖင့္ ဆူပြက္ေနစဥ္ သည္အထဲမွ ေက်ာင္းသားတဦးသည္ ၀ုိင္းဖြဲ႔စကားေျပာထဲတြင္မပါဘဲ စီးကရက္ကုိ တြင္တြင္ဖြာ လ်က္ စားပြဲစြန္းရွိ ဓါတ္စက္ကို ဓါတ္ျပားတခ်ပ္ၿပီးတခ်ပ္လဲကာ ဖြင့္လ်က္ရွိသည္။

သူသည္ အသားျဖဴျဖဴ၊ ဆံပင္ေကာက္ေကာက္၊ ဖ်င္အကၤ် ီလက္ရွည္၊ ဘန္ေကာက္ လုံခ်ည္ ျမင္းေခ်းေရာင္အစိမ္းကို ၀တ္ဆင္ထားသည္။ မ်က္ႏွာမွာ ပဒုမၼာၾကာပန္းကဲ့သို႔ လန္းရႊင္ သည္။ သူ၏ ခ်စ္ဖြယ္ေကာင္းေသာ အၿပဳံးကေလးမ်ားသည္ နီရဲေနေသာ ပါးျပင္ႏွင့္ ႏႈတ္ခမ္း ေပၚတြင္ ထာ၀စဥ္ နားလွ်က္ရွိသည္။ က်က္သေရျဖင့္ လွ်မ္းေသာ အၿပံဳး၊ ေမတၱာ၏ အထိမ္းအမွတ္ အၿပံဳး-

(လူစိမ္း တဦးႏွင့္ မိတ္ဆက္ေပးလုိက္ေသာ အခါ) သူ၏ ၾကာပြင့္ခ်ပ္ကေလးထဲမွ ဝတ္ဆံကို ဖြင့္လွပ္လုိက္ေသာ ကဗ်ာဆန္သည့္ အၿပံဳးျဖင့္ တုံ႔ျပန္ကာ-

“က်ေနာ္ေတာ့ ေမရွင္ကို အေတာ္ႀကိဳက္တယ္။ ခင္ဗ်ားေကာ ဘယ္ႏွယ့္လဲ…” ဟု ေမးတတ္သည္။ ေနာက္ေတာ့…

“ခ်စ္၍ ေခၚရာ၊ ခ်စ္၍ ေခၚသည္”.. သီခ်င္းကို ဖြင့္၊ “ေသာ္တာ ေငြမင္း” ကို ဖြင့္သည္။ (ေနာက္ေတာ့ ဂီတႏွင့္ ပတ္သက္၍ သူ႔ခံယူခ်က္ကို ဤသို႔ ေျပာျပပါလိမ့္မည္။)

“တခ်ဳိ႕က အဂၤလိပ္တီးလုံးသြား သီခ်င္းေတြကို မၾကားႏုိင္ၾကဘူး၊ နားပိတ္ထားခ်င္ သတဲ့ဗ်။ သာယာတဲ့ေတးသံကို ဘာျပဳလုိ႔ လက္မခံႏုိင္ရသလဲ။ ဂီတဆိုတာ လူတမ်ဳိးထဲ ကန္႔သတ္ထားတာ မဟုတ္ဘူး…”

သူသည္ သီခ်င္းဓာတ္ျပားေတြကို တျပားၿပီးတျပား ဖြင့္ရင္း ဤအဘိဓမၼာကို ရင့္က်ဴး ေဖာ္ထုတ္ေနတတ္၏။

“က်ေနာ့္အဖို႔ေတာ့ သာယာလွပတဲ့ ေတးဂီတဆုိရင္ ႏုိင္ငံျခား ဂ်ပန္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အီတာလ်ံဘဲျဖစ္ျဖစ္ နားေထာင္တာဘဲ။ တခ်ဳိ႕က အဂၤလိပ္သံဆုိရင္ အသံေသး အသံေၾကာင္ ဆိုၿပီး နားမေထာင္ႏုိင္ၾကတာ အံ့ၾသစရာဘဲ…”

ဤသို႔ ေျပာသံၾကားေသာအခါ သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္လည္းျဖစ္၊ ၁၃၀၀ ျပည့္ အေရးေတာ္ပုံတြင္ ကိုဗဟိန္းႏွင့္အတူတြဲ၍ ေခါင္းေဆာင္ပါ၀င္ခဲ့တေသာ ကိုဗေဆြ (ေနာင္ ဖဆပလ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးဗေဆြ) က … “ဗဟိန္းကလည္း ၀တၳဳေရးခ်င္၊ ကဗ်ာစပ္ခ်င္၊ ဂီတလုိက္စားခ်င္နဲ႔ေတာ့ … မင္းတို႔ေတြ စိတ္ကူးယဥ္သမားေတြပဲကိုး…” ဟု မွတ္ခ်က္ခ်သည္။

ဒီအခါ ကိုဗဟိန္းက.. .. “လူဆိုတာ အလွအပကို မက္တာဘဲ၊ ကဗ်ာဂီတရဲ႕ အလွအပ ကို မၾကည္ႏူးဘဲ မေနႏုိင္ဘူး။ လူဆိုတာ မင္းေျပာတဲ့ စိတ္ကူးယဥ္ဘဲဆိုပါေတာ့ ကဗ်ာဂီတကို နားလည္ေမြ႔ေလ်ာ္လာတာ ယဥ္ေက်းလာတာကြ”…. ဟု ရယ္ရင္းေမာရင္း ေျပာတတ္၏။ သူသည္ အမွန္တကယ္လည္း ဂီတကို ခ်စ္ျမတ္ႏုိးသူျဖစ္သည္။ အခ်ိန္ရရင္ ရသလို  ဂီတကို ဖက္ေပြ႔တတ္သည္။

ဇမၺဴ႕ကၽြန္းလုံး သီခ်င္းခံကို ဂီတ၌ အေတာ္အတန္ ၀ါရင့္သူမ်ားသာ ရေပသည္။ ကိုဗဟိန္းသည္ ဇမၺဴ႕ကၽြန္းလုံး သီခ်င္းခံကို အစအဆုံးပင္ ဆုိႏုိင္သည္မွာ အံ့ၾသဖြယ္ေကာင္းေပ သည္။ ျပည္လွေဖ၏ “နတ္သွ်င္ေနာင္”၊ ဒိုရာသန္းေအး၏ “ေလွကေလး” ကိုလည္း အေတာ္ သေဘာက်သည္။ (ခ်စ္ဒုကၡ ဦးဘညြန္႔ႏွင့္ ခင္မင္ေသာ ကိုဗဟိန္းသည္ “ဆုထူးရြယ္” သီခ်င္းကို ဓါတ္ျပားမထြက္မီက ရႏွင့္ေနသည္။)

တခါတရံ ေမရွင္၏ “ေက်ာင္းပိတ္ရက္” သီခ်င္းကို ဆိုေလ့ရွိ၏။

ကဗ်ာကိုေတြ႔လွ်င္ လူေတြခ်စ္သလို၊ ကိုဗဟိန္းကိုလည္း ေတြ႔လွ်င္ မခ်စ္ဘဲမေနႏုိင္။ သူ၏အၿပံဳးသည္ အင္မတန္ ခ်စ္ဖြယ္ေကာင္းသည္။ အၿပံဳးမွာ ကဗ်ာေလးတပုဒ္ႏွင့္ တူေန၏။ အဂၤလိပ္စာပါေမာကၡ ႐ုတ္စ္ကပင္ ကိုဗဟိန္းအား “ႏွစ္လိုဖြယ္ေကာင္းေသာ သူငယ္ပဲ” ဟု ေျပာေၾကာင္း မွတ္တမ္းတခုရွိဖူး၏။

အကယ္၍ ကိုဗဟိန္းသည္ ႏုိင္ငံေရးသမားမျဖစ္ခဲ့လွ်င္ ဧကန္ စာေရးဆရာတေယာက္ ျဖစ္မည္ဟု ထင္ၾကသည္။

သူသည္ စာေပကိုလည္း အင္မတန္ ၀ါသနာပါသည္။ ကားလ္မာ့က္၏ ကြန္ျမဴနစ္စာေပ ပရိယတၱိကုိသာမဟုတ္၊ အႏုစာေပ စသည္ကိုလည္း ဖတ္သူျဖစ္၏။ ႐ုရွားစာေရးဆရာႀကီး ေဂၚကီကို သူ အေတာ္ႀကိဳက္သည္။

(ေဂၚကီ၏ ၀တၳဳတိုတပုဒ္ကို “ေလလြင့္သူ” အမည္ႏွင့္ ဗမာလုိဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္၍ လက္ေရြးစဥ္မဂၢဇင္းတြင္ ထည့္ဖူးသည္။ ပစၥည္းမဲ့အခ်င္းခ်င္း ဆင္းရဲေသာ ဘဝအေကြ႔၌ ေတြ႔ကာ ရင္းႏွီးခင္မင္ပုံသဘာ၀ကို ျပထားေသာ ငတ္မြတ္ျခင္း ဘြဲ႔တပုဒ္ ျဖစ္ေပသည္။)

ဒဂုန္မဂၢဇင္းတြင္ပါေသာ သူ၏ “ဘ၀ခရီး” အမည္ရွိ ၀တၳဳတိုကား ၀တၳဳတိုဂုဏ္ႏွင့္ ႂကြယ္ဝျပည့္စုံလွသည္။ ကုလား-ဗမာအထိက႐ုဏ္းကို ေနာက္ခံကာ ဆင္းရဲမြဲေတေသာ ပန္းခ်ီဆရာ သူငယ္ခ်င္းႏွစ္ေယာက္၏ ေမတၱာငတ္မြတ္ျခင္းအေၾကာင္းကို ေပါင္းစပ္ကာ ေရးသားထားသည္။ သည္အထဲတြင္ အရင္းရွင္စနစ္၏ စာရိတၱကိုလည္း သိမ္ေမြ႔စြာ ထည့္သြား ထားေသးသည္။

ထြန္းေအး စာအုပ္ျဖန္႔ခ်ိေရးဌာနမွ ထုတ္ေ၀ေသာ “ဓနရွင္ေလာက” ကား ဗမာ စာနယ္ဇင္းေလာကတြင္ ထင္ရွားသည္။ “ဓနရွင္ေလာက” သည္ ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒကို  မ်ဳိးေစ့ခ်ေပး ေသာ သစ္ေစ့ေကာင္းတေစ့ျဖစ္သည္။ ရွင္းလင္းျပတ္သား၍ လွသည္။ ဤစာအုပ္တြင္ ကိုဗဟိန္း သည္ အေရးအသား၌ ႏုိင္နင္းကၽြမ္းက်င္ေၾကာင္း ေဖာ္ႂကြားထားေပသည္။ သူသည္ စာေရး ေကာင္းသူတေယာက္ျဖစ္သည္။

အဂၤလိပ္ေျပးခါနီး သူ ေထာင္မက်ခင္ ခ်ားလ္စ္ဒစ္ကင္း၏ နာမည္ေက်ာ္ “ေမွ်ာ္တလင့္လင့္” ၀တၳဳႀကီးကို “လူ႔အလို” အမည္ျဖင့္ ေရးဖူးသည္။ သို႔ေသာ္ တုိင္းျပည္ ပ်က္ခိုက္ႏွင့္ ႀကံဳသျဖင့္ စာမ်က္ႏွာ ၆၀ ေက်ာ္သာ ႐ုိက္ႏွိပ္ၿပီးစီးရေသးသည္။ အကယ္၍ သည္ဝတၳဳသာ ထြက္လာလွ်င္ ဗမာစာေပေလာကတြင္ ေက်ာ္ေစာထင္ရွားဦးမည့္ ၀တၳဳေကာင္း တပုဒ္ျဖစ္ေပမည္။ သူသည္ ႏုိင္ငံေရးကိစၥမ်ားျဖင့္ အလုပ္႐ႈပ္ေနေလရာ တေဖာင္႐ုိက္ေနစဥ္ ေနာက္တေဖာင္ ဆက္စီႏိုင္ရန္ ပန္းဆိုးတန္းရွိ ထြန္းေအးစာအုပ္ျဖန္႔ခ်ိေရးဌာန အလုပ္ခန္းတြင္ ထုိင္ကာ ေရးေပးေသာ ၀တၳဳျဖစ္သည္။

သူ႔မွာ ၀တၳဳစာေရးဆရာႀကီးတေယာက္ ျဖစ္ႏုိင္ေသာ လကၡဏာ အမ်ားႀကီးရွိသည္ဟု စာေရးဆရာအခ်င္းခ်င္း အကဲျဖတ္ထားသည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာျပည္ကို လြတ္လပ္ခ်င္ေသာ စိတ္က ျပင္းထန္လြန္းလွသျဖင့္သာ ေက်ာင္းသားဘ၀တည္းကပင္ ေထာင္က် ဆင္းရဲအနစ္နာခံ ကာ ႏုိင္ငံေရးသမားျဖစ္လာျခင္း ျဖစ္ေပသည္။

ကိုဗဟိန္းသည္ လူအျဖစ္ ကုံလုံျပည့္စုံသူ တစ္ေယာက္ျဖစ္သည္။

ကိုဗဟိန္းကုိ သူ႔မိဘမ်ားက ေၾကးမုံသဖြယ္ အရိပ္ရိပ္တၾကည့္ၾကည့္ေနေအာင္ ခ်စ္၏။ သူ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္သို႔ လာေနေသာအခါ မိဘမ်ားက သူ၏ေသတၱာကို ခ်ိပ္လုံခ်ည္၊ မႏၱေလးပုိးလုံခ်ည္၊ ပိုးအကၤ် ီမ်ားျဖင့္ က်ပ္ေနေအာင္ သိပ္ေပးခဲ့၏။ (သားအေပၚ မည္မွ်ခ်စ္သည္ ဆိုရေသာ္၊ ထုိအခ်ိန္က သားျဖစ္သူအေပၚ စိတ္ဆိုးေနခ်ိန္ျဖစ္ေသာ္လည္း) ဖခင္ျဖစ္သူ ဦးမွင္က ရွမ္းျပည္တက္မည့္ သူ႔သားအတြက္ အခ်မ္းလုံေအာင္ဆုိၿပီး ႐ွဴးဖိနပ္ကို ကိုယ္တိုင္ ေဆးသုတ္ ေပးရွာ၏။

(သခင္ေအာင္ဆန္း သူ႔အိမ္သုိ႔ေရာက္စဥ္က) “သူ႔ကိုက်ဳပ္တုိ႔က ဘယ္ေလာက္ တၾကည့္ၾကည့္နဲ႔ ခ်စ္ခဲ့ရေပမဲ့ သူက မိဘကို ႏုိင္ငံေရးေလာက္ ခ်စ္တာမဟုတ္ဖူး” … ဟု ဖြင့္ေျပာ သည္။ တခါ သခင္ေအာင္ဆန္း ျပန္သြားေသာအခ်ိန္၌ “ကိုေအာင္ဆန္းနဲ႔ ဗဟိန္းဟာ အတူတူ ဘဲ၊ သူတို႔ဟာ ႏုိင္ငံေရးကို မိဘထက္ အပုံႀကီးခ်စ္တယ္”.. ဟု ေျပာျပန္ေလသည္။

မိခင္ႏွင့္ အမမ်ားကလည္း သူ႔ကို “ကိုဟိန္း.. ကိုဟိန္း”ႏွင့္ ပါးစပ္ဖ်ားက မခ်။

မိဘမ်ားက သူ႔ကို ဘယ္ေလာက္ပင္ခ်စ္ခ်စ္ သူသည္ ႏုိင္ငံေရးအတြက္ အတြယ္အတာ မ်ားကို စြန္႔ပစ္ကာ မိဘ၏ ေအးခ်မ္းရိပ္ၿငိမ္ေသာ အရပ္တြင္ မေနဘဲ၊ ၾကမ္းတမ္းခက္ထန္၍ မာေက်ာလွေသာ အက်ဥ္းေထာင္နံရံေလးဘက္၌သာ ဆင္းရဲျခင္းဒုကၡကို ေတြ႔ၾကသည္။

၁၃၀၀ ျပည့္အေရးေတာ္ပုံ 

၁၉၃၈- အေထြေထြသပိတ္အေရးေတာ္ပုံ၏ အမွတ္အသား …… သခင္ဗဟိန္း၊ ေဒါက္တာလွေရႊ

တို႔ဗမာအစည္းအ႐ုံးသည္ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္က်င္ေရး၊ အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးတုိက္ပြဲ ဒီေရျမင့္ႀကီးတြင္ ရဲရဲရင့္ရင့္ေခါင္းေဆာင္ကာ ျပတ္ျပတ္သားသား ဆင္ႏႊဲခဲ့သည့္ အဖြဲ႔အစည္းႀကီး ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း အစပိုင္းတြင္ ေတာ္လွန္သည့္ လမ္းညႊန္သေဘာတရား ကင္းမဲ့ခဲ့ ႐ုံမက၊ ေတာ္လွန္သည့္သေဘာတရားျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားသည့္ အဖြဲ႔အစည္းလည္း မဟုတ္ေလရာ ထုိအခ်ိန္က ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကသည့္ တုိက္ပြဲမ်ားသည္ ေနာက္ဆုံးေအာင္ပြဲမရရွိၾကပဲ ျဖစ္ေနၾကသည္။

ဤအရင္းခံအေၾကာင္းသည္ ၁၃၀၀ ျပည့္အေရးေတာ္ပုံတြင္လည္း ထင္ဟပ္ေနခဲ့၏။

ထုိစဥ္က ျဖစ္ေနသည္မွာ အျခားကိုလိုနီႏုိင္ငံမ်ား ခံစားေနရသည့္နည္းတူ ျဖစ္သည္။ ၿဗိတိသွ်နယ္ခ်ဲ႕ကုမၸဏီမ်ားက အက်ဳိးအျမတ္မွန္သမွ် သိမ္းႀကံဳးယူ၊ ဌာေနအလုပ္သမားမ်ားက ငတ္တလွည့္ ျပတ္တလွည့္၊ မ၀ေရစာ စားေနရေသာ ကာလ၊ ထုိကာလသည္ အခ်ိန္အားျဖင့္ လည္း ၾကာေညာင္းခဲ့ေလၿပီ။

ဤဘ၀မွ လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ အလုပ္သမားမ်ားက ၁၉၃၈ ခု၊ ဇန္န၀ါရီလ (၈) ရက္ေန႔ (ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၃၀၀ ျပည့္) တြင္ “ ေရနံေျမသပိတ္” ႀကီးျဖင့္ အုံႂကြဆႏၵျပၾကသည္။ တျပည္လုံးမွ အလုပ္သမား၊ လယ္သမား၊ ေက်ာင္းသား၊ ရဟန္းရွင္လူမ်ားက တခဲနက္ ေထာက္ခံခဲ့ၾကသည္။ စိတ္ဓာတ္အရ၊ ႏိုင္ငံေရးအရ၊ ႐ုပ္၀တၳဳပစၥည္းအရ အဘက္ဘက္မွ အားေပးခဲ့ၾကသည္။

ႏို၀င္ဘာ (၃၀) ရက္ေန႔တြင္ ေခ်ာက္ေရနံေျမမွစတင္၍ အလုပ္သမား ၂၀၀၀ ခန္႔က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အထိ ဆႏၵျပခ်ီတက္လာရာ ေရနံေခ်ာင္း၊ ေညာင္ေျခေထာက္၊ ေနာက္ မေကြးသို႔ ဆဌမေန႔တြင္ ေရာက္ၾကသည္။ မေကြးတြင္ သပိတ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို နယ္ခ်ဲ႕အလိုေတာ္ရိ အစုိးရက ဖမ္းဆီးလိုက္ၾက၏။ မ်က္ႏွာျဖဴအေရးပိုင္ကလည္း မေကြးၿမိဳ႕အတြင္း ပုဒ္မ (၁၄၄) ကို ထုတ္ျပန္လုိက္ျပန္သည္။ ဤလိုႏွင့္ မေကြးတြင္ ရက္၂၀ ေလာက္ ေသာင္တင္ေနၾက၏။ တဖက္ တြင္ ၿခိမ္းေျခာက္၊ တဖက္က ေခ်ာ့ျမဴျခင္းလည္း ခံေနရ၏။ ေနာက္ဆုံးတြင္ ရိကၡာျပႆနာ တက္ လာခဲ့၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ တ၀က္ေလာက္က ေရနံေျမသို႔ ျပန္ၾကရ၏။ ေခါင္းေဆာင္မ်ား လႊတ္ေပးေရး အတြက္ က်န္အလုပ္သမားမ်ားက အစာငတ္ခံ ဆႏၵျပၾကသည္။ သို႔ေသာ္ အစာငတ္ခံျခင္းထက္ ပုဒ္မ (၁၄၄) ကို တြန္းလွန္ကာ အာဏာဖီဆန္ျခင္းက ပိုထိေရာက္မည္ဟု တို႔ဗမာအစည္းအ႐ုံးက ယူဆ၏။

ဒီဇင္ဘာ (၁၁) ရက္၊ ညပိုင္းတြင္ ဗမာႏုိင္ငံလုံးဆုိင္ရာ ေက်ာင္းသားသမဂၢဥကၠဌ ကိုဗဟိန္း၊ အတြင္းေရးမွဴး ကိုဗေဆြႏွင့္ အျခားေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦး ေရာက္လာကာ ေရနံသပိတ္တပ္ႀကီးအား ပုဒ္မ (၁၄၄) ဖီဆန္၍ တရားေဟာေျပာၾကေလသည္။ ထုိဗဟိန္း၏ ေက်ာ္ၾကားလွေသာ “ျမင္းခြာတခ်က္ ေပါက္လွ်င္ မီးဟုန္းဟုန္းေတာက္ေစရမည္” မိန္႔ခြန္းသည္ ဤေနရာတြင္ ေျပာၾကားျခင္းျဖစ္သည္။ အသက္ေသေသ၊ အ႐ုိးေၾကေၾက ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္အေရာက္ မမွိတ္မသုတ္ ခ်ီတက္ၾကရန္လည္း လႈံ႔ေဆာ္ခဲ့အၿပီး ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ၄ ဦးစလုံး အဖမ္းခံလုိက္ရ၏။

သုိ႔ေသာ္ လမ္းညႊန္ခ်က္ရလုိက္ၿပီျဖစ္ေသာ အလုပ္သမားတပ္ႀကီးက ေနာက္တရက္ နံနက္ (၆) နာရီတြင္ နံပါတ္တုတ္ကိုင္ ပုလိပ္တပ္၊ လွံစြပ္တပ္၊ ေသနတ္ကိုင္တပ္၊ ျမင္းစီးတပ္မ်ား အတြင္းသို႔ ထုိး၀င္ၿဖိဳခြဲ၍ ခ်ီတက္ၾကေတာ့သည္။

ၿမိဳ႕သူၿမိဳ႕သားမ်ားက ၀ုိင္း၀န္းအားေပးၾကသည္။ က်ဆုံးသူ၊ ဒဏ္ရာရသူ၊ ဆြဲခ်ဳပ္ အဖမ္းခံလုိက္ရသူ အမ်ားအျပားရွိေသာ္လည္း ေနာက္မတြန္႔ၾကေတာ့ေပ။ ႐ုိက္ႏွက္ေသာ နံပါတ္တုတ္ကိုင္ ပုလိပ္မ်ား၊ ၿမိဳ႕သူၿမိဳ႕သားမ်ားႏွင့္ အလုပ္သမားမ်ား အေရာေရာအေႏွာေႏွာ ျဖစ္ကုန္၍ လွံစြပ္ေသနတ္မ်ား သုံးမရ ျဖစ္ကုန္ေတာ့သည္။ ျမင္းစီးပုလိပ္မ်ားက ၀င္၍ ႐ုိက္ျပန္ သည့္အဆုံး မခံမရပ္ႏိုင္ျဖစ္ေနေသာ ၿမိဳ႕သူၿမိဳ႕သားမ်ားက ညာသံေပးကာ ရရာလက္နက္ႏွင့္ ဝင္ၿပီး ခုခံၾကေသာေၾကာင့္ တပ္လန္ကုန္ၾကျပန္သည္။ ထုိသို႔ျဖစ္ေနစဥ္ ခ်ိတ္ဆက္လုပ္ထား သည့္အတုိင္း ကုိဗဟိန္းက ေထာင္အမုိးေပၚတက္၍ ေထာင္သားမ်ားအား လႈံ႔ေဆာ္တရားေဟာ ျပန္ေတာ့ရာ ေထာင္တြင္းတြင္လည္း ႐ုတ္႐ုတ္သဲသဲ ျဖစ္ကုန္ေတာ့သည္။ ေထာင္ထၿပီအထင္ႏွင့္ ပုလိပ္မ်ား ေထာင္ဘက္သုိ႔ အကူအညီေပးရန္ ေျပးၾကစဥ္ သပိတ္တပ္ႀကီးက မေကြးၿမိဳ႕အျပင္သို႔ အေရာက္ေဖာက္၍ ေအာင္ျမင္စြာ ထြက္ႏိုင္ခဲ့ၾကသည္။ က်န္လမ္းခရီးကား ေခ်ာေမာေျပျပစ္၍ သြားေတာ့သည္။ လမ္းခရီးမွ လယ္သမားမ်ားလည္း ပူးေပါင္းခ်ီတက္လာၾကရာ လယ္သမား ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္အထိ ပါ၀င္ခဲ့သည္။  အလုပ္သမားအေရးအခင္းသက္သက္ တုိက္ပြဲသဏၭာန္ မဟုတ္ေတာ့ဘဲ အမ်ဳိးသားေရးလကၡာဏာ ေဆာင္ေနေခ်ၿပီ။

တျပည္လုံးရွိ ေက်ာင္းသားမ်ား ပိုမိုဆူပြက္လာၾကသည္။ ရန္ကုန္ရွိ အတြင္း၀န္႐ုံးကို ေက်ာင္းသားမ်ား ၀ုိင္း၀န္းဆႏၵျပရာ ၿဗိတိသွ်တို႔၏ ျမင္းစီးပုလိပ္မ်ားလက္ခ်က္ျဖင့္ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္ က်ဆုံးခဲ့ရ၏။ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူ ၂၀၀ ဒဏ္ရာရၾက၏။

မႏၱေလးတြင္ ၁၃၀၀ ျပည့္အေရးေတာ္ပုံ ႏွစ္ပတ္လည္အျဖစ္ ၁၉၃၉ ခု၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ (၁၀) ရက္ေန႔၌ ရဟန္းရွင္လူ (၂) သိန္းေက်ာ္ ဆႏၵျပၾက၏။ ထုိဆႏၵျပပြဲကို အုပ္စုိးသူမ်ား ပစ္ခတ္ၿဖိဳခြဲ၍ ရဟန္းေတာ္ ၇ ပါး၊ (၁၂) ႏွစ္အရြယ္ ေက်ာင္းသားေလးအပါအ၀င္ ျပည္သူ ၁၇ ဦး က်ဆုံးခဲ့ျပန္သည္။

အက်ဳိးဆက္အားျဖင့္ ေဒါက္တာဗေမာ္အမွဴးျပဳေသာ ညြန္႔ေပါင္းအစုိးရ ျပဳတ္က်သြား ၏။ ဦးပုအစုိးရ တက္လာသည္။ သို႔ေသာ္ အလုပ္သမား၊ လယ္သမားႏွင့္ ျပည္သူ အသိန္း အသန္း၏ဘ၀ကား ထူးျခားမလာခဲ့ေပ။ တုိ႔ဗမာအစည္းအ႐ုံးသည္လည္း ကြဲသြားခဲ့၏။ တုိးတက္ေသာ ဆရာႀကီး သခင္ကိုယ္ေတာ္မႈိင္းဂုိဏ္းႏွင့္ သခင္ထြန္းအုပ္- သခင္ဗစိန္ဂိုဏ္း ဟူ၍ ကြဲ၏။

အျခား ေအာင္ပြဲမခံလိုက္ရေသာ ကိစၥမ်ားနည္းတူ ၁၃၀၀ ျပည့္အေရးေတာ္ပုံ ေအာင္ပြဲ မခံရျခင္းက - ေနာက္ဆုံး ေအာင္ပြဲခံရန္ မွန္ကန္ေသာ ပါတီတရပ္၏ေခါင္းေဆာင္မႈ လိုအပ္သည္ ဟူေသာ အျမင္ကို ေရွ႕တန္းေရာက္ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရးသမားမ်ားအား ေပးအပ္လုိက္၏။ ေရွးမဆြကပင္ နယ္ခ်ဲ႕ထမ္းပိုးေအာက္မွ ႐ုန္းထြက္ႏုိင္ရန္အတြက္ မ်ဳိးခ်စ္ျပည္ခ်စ္ ပုဂၢိဳလ္မ်ား အေနႏွင့္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကပါ၏။ အႏုနည္း၊ အၾကမ္းနည္း၊ နည္းမ်ဳိးစုံျဖင့္ လြတ္လမ္းကို ရွာေဖြၾက၏။ စူးစမ္းၾက၏။ ေနာက္ဆုံးတြင္ ေတာ္လွန္ေသာ ပညာတတ္လူငယ္မ်ားက ေတာ္လွန္ေရးသေဘာ တရားမ်ားကို အငမ္းမရ ရွာေဖြၾကရာမွ သူတို႔သည္ မာ့က္စ္၀ါဒ၊ လီနင္၀ါဒကို ရွာေဖြေတြ႔ရွိသြား ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

မာ့က္စ္၊ လီနင္၀ါဒကို ၁၉၃၇ ခုႏွစ္၊ တို႔ဗမာအစည္းအ႐ုံး ျမင္းၿခံညီလာခံတြင္ ဥကၠဌ သခင္ေလးေမာင္က ထည့္သြင္းေဟာၾကားခဲ့၏။ ၁၉၃၉ ခုႏွစ္၊ ေမာ္လၿမိဳင္ညီလာခံတြင္ “နယ္ခ်ဲ႕ ဆန္႔က်င္ေရး၊ အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးႏွင့္ ဆိုရွယ္လစ္ ဘုံႏုိင္ငံထူေထာင္ေရးလမ္းစဥ္” ကိုပင္ ခ်မွတ္ႏုိင္ခဲ့သည္။

ဤသို႔ ခ်မွတ္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ပင္ ထုိစဥ္က တျပည္လုံးတြင္ လက္၀ဲစာေပ ေလ့လာ ေရးမ်ား အပ်ံ႕အႏွံ႔ ေပၚေပါက္ေန၏။ ရန္ကုန္တြင္ နဂါးနီစာအုပ္တိုက္၊ နယ္မ်ားတြင္ ေရာင္နီ စာဖတ္အသင္း၊ လက္၀ဲစာဖတ္အသင္း… စသည္ျဖင့္ အႏွံ႔အျပား ျဖစ္ေန၏။ မာ့က္စ္၀ါဒ ေလ့လာေရးအဖြဲ႔မ်ား… ရန္ကုန္၊ ပဲခူး၊ ေတာင္ငူ၊ ပ်ဥ္းမနား၊ မႏၱေလး၊ စစ္ကိုင္း၊ ျမင္းၿခံ၊ ျမစ္ဝကၽြန္းေပၚ၊ ထား၀ယ္၊ ၿမိတ္ႏွင့္ အျခားခ႐ုိင္မ်ားတြင္ ဖြဲ႔စည္းၿပီး ျဖစ္ေနၾကေလၿပီ။ ဤသို႔ျဖင့္ မာ့က္စ္၀ါဒ၊ လီနင္၀ါဒသည္ ဗမာျပည္ႏုိင္ငံေရးသမုိင္းသစ္ကို ဖန္တီးလုိက္ေလရာ ၁၉၃၉ ခုႏွစ္ တြင္ ဤေလ့လာေရးအစုမ်ားကို စုစည္း၍ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ေပၚထြက္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေပ သည္။ ပါတီစတင္တည္ေထာင္သူမ်ားတြင္ ကိုဗဟိန္းသည္ ေက်ာင္းသားစည္း႐ုံးေရးအတြက္ တာဝန္ယူၿပီး ပါတီ၏ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးမွာ သခင္ေအာင္ဆန္းျဖစ္သည္။

သခင္ေအာင္ဆန္းကား ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီကုိ တည္ေထာင္သူတဦးလည္းျဖစ္၊ ပါတီ၏ ပထမဆုံးေသာ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးတာ၀န္ကို ယူခဲ့ရသူလည္း ျဖစ္သည္။ ၎အျပင္ သူ႔ကို ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ပထမဆုံး လက္နက္ကိုင္ ေခတ္မွီအမ်ဳိးသားတပ္မေတာ္ကို ထူေထာင္သူတဦးအျဖစ္လည္း အသိအမွတ္ျပဳဖို႔ လိုေပသည္။

ကိုဗဟိန္းသည္ ၁၉၃၈ ခုႏွစ္၊ သူ ေက်ာင္းသားဥကၠဌျဖစ္စဥ္ကပင္ ဗကသေႂကြးေၾကာ္ သံ “မ်ဳိးညြန္႔ေႂကြးေၾကာ္သံ” အယ္ဒီတာခ်ဳပ္လုပ္၍ ေက်ာင္းသားမ်ားကို ႏိုင္ငံေရးပညာေပးခဲ့သူ ျဖစ္၏။ ယခု ပါတီ၏ ေက်ာင္းသားစည္း႐ုံးေရးတာ၀န္ခံ ျဖစ္&#