အေတြးအျမင္

ကမၻာသူကမၻာသားအားလံုးကို ေလးစားစြာဖိတ္ေခၚခ်င္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္သူျပည္ သားတ႔ုိ ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် ရင္ဆိုင္ႀကံဳေတြ႔ခံစားေနရတ့ဲ အျဖစ္အပ်က္၊ အေၾကာင္းအရာမ်ားနဲ႔ လူသားတဦးတေယာက္အေနနဲ႔ ေမြးရာပါရပိုင္ခြင့္ အခြင့္အေရးတို႔ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ကြာဟ ေနၿပီလဲဆိုတာေတြကို ကိုယ္တိုင္ ေတြ႔ႀကံဳျမင္ေတြ႔ခံစားေစခ်င္ပါတယ္။   

• မင္းဟာ ျမန္မာျပည္မွာေနမယ္ဆိုရင္ …….. 

မင္းဟာပိုက္ဆံမရတ့ဲ အဓမၼ အလုပ္ခိုင္းေစျခင္းကို ခံႏိုင္ပါ့မလား။ 

ျမန္မာျပည္သူျပည္သားေတြဟာ ပိုက္ဆံမရဘဲ ႀကီးေတာ္ႏြားေက်ာင္းေနရတ့ဲ အလုပ္ ေတြကလဲ ဒုနဲ႔ေဒးရွိေနခ့ဲပါတယ္။ လမ္းေဖာက္ဖို႔၊ စစ္စခန္းေဆာက္ဖို႔၊ အေျခခံအေဆာက္အအံု မ်ား တည္ေဆာက္ဖို႔နဲ႔ အခိုင္းခံ ေက်းကၽြန္မ်ားကဲ့သို႔ ေနထိုင္ေနရပါတယ္။ ေႏြရာသီေန႔လည္ခင္း ေနအပူဆံုးအခ်ိန္ ေနေရာင္ေအာက္မွာေတာင္မွ ေဒသဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္တို႔ရဲ႕အမိန္႔နဲ႔ ရြာသူ ရြာသားေတြဟာ အခမ့ဲ လုပ္အားေပးဆိုၿပီး ဆည္ေျမာင္း၊ တူးေျမာင္းေတြကို တူးခိုင္းေနတာကို ခံေနၾကရပါတယ္။ ေျခတလွမ္းတိုင္းတလွမ္းတိုင္းမွာ အ႐ိုက္ခံရ၊ အထိုးအႀကိတ္၊ အကန္အေက်ာက္ ခံရၿပီး လူထက္အဆမတန္ႀကီးေလးတ့ဲ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးႀကီးကို မႏိုင္မနင္း ထမ္း႐ြက္ေလွ်ာက္လွမ္းေနရတ့ဲ စစ္ဆင္ေရးလုပ္သားလို႔ေခၚတ့ဲ ေပၚတာအထမ္းသမားေတြရဲ႕ ဘဝေတြဟာ အမ်ားအျပား ရွိေနခ့ဲပါတယ္။ ဥပေဒစာအုပ္ထဲမွာေတာ့ အဓမၼအလုပ္ခိုင္းေစမႈ မရွိေစရလို႔ဆိုထားေပမ့ဲ လက္ေတြ႔အျပင္မွာေတာ့ ေသနတ္နဲ႔ေထာက္ျပီး ခိုင္းေနၾကေတာ့လဲ ႐ြံေၾကာက္ႀကီးနဲ႔ လုပ္ေပးေနၾကရပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာရွိတ့ဲ လူနဲစု တိုင္းရင္းသားမ်ဳိးႏြယ္စု တို႔ရဲ႕ ၃၀% ေလာက္ဟာ ဒီသံသရာစက္ဝန္းႀကီးအတြင္းထဲမွာ က်င္လည္ေနၾကရပါတယ္။ 

• မင္းဟာ ျမန္မာျပည္မွာေနမယ္ဆိုရင္ ……..  

မင္းရဲ႕အိုးအိမ္ေတြကိုအတင္းအဓမၼေ႐ႊ႕ေျပာင္းခံႏိုင္ပါ့မလား။  

ရာေပါင္းေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ လူနဲစုတိုင္းရင္းသားျပည္သူတို႔ဟာ သူတို႔ရဲ႕ ခ်စ္လွစြာေသာ ေမြးရပ္ဇာတိေျမမ်ားကို စြန္႔ခြါလို႔ ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် ေ႐ႊ႕ေျပာင္းခံေနၾကရပါတယ္။ အတိုက္အခံ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုမ်ားကို ျဖတ္(၄)ျဖတ္စစ္ဆင္ေရး နည္းဗ်ဴဟာမ်ားနဲ႔ တိုက္ဖို႔ဆိုျပီး တရြာလံုးကို ျပားျပားဝပ္ ဖ်က္ဆီးပစ္တယ္။ မီး႐ိႈ႕ပစ္တယ္။ ျပည္သူေတြပိုင္ဆိုင္တ့ဲ ဥစၥာဓနေငြေၾကးေတြကိုလည္း လုယက္ၾကတယ္။ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈ ဒဏ္ကို မခံႏိုင္ၾကတ့ဲအဆံုးေတာ့ အသက္လုၿပီး တျခားႏိုင္ငံေတြကို ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ၾကရ တ့ဲ ရာေပါင္း၊ ေထာင္ေပါင္း မ်ားစြာေသာ ဒုကၡသည္မ်ားဟာ ဒုနဲ႔ေဒးရွိေနခ့ဲၾကတယ္။ စစ္အစိုးရ ရဲ႕ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္တ့ဲ လူ႔အခြင့္အေရး အၾကမ္းဖက္ခ်ဳိးေဖါက္မႈေတြကေတာ့ ဘုရားမရွိ တရားမရွိ၊ တရားဥပေဒေဘာင္ စည္းလြတ္ဝါးလြတ္နဲ႔ မတရားညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ သတ္ျဖတ္ေနမႈ ေတြ၊ ဘိုးဘြားပိုင္ေျမယာေတြကို ျပည္သူပိုင္၊ ႏိုင္ငံပိုင္ဆိုျပီး အသိမ္းခံေနရတာေတြဟာ မေရမတြက္ႏိုင္ေအာင္ပဲ ရွိေနခ့ဲၾကပါတယ္။ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လက ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္မွာ ရွိတ့ဲ ဒုကၡသည္စခန္းတခုကို ေရာက္ရွိလာတ့ဲ ကုရင္ဒုကၡသည္တေယာက္ကေတာ့ သူ႔ရဲ႕ ေတြ႔ႀကံဳခံစားခ်က္ေတြကို ေျပာျပေနပါတယ္။

“ဒီစစ္အစိုးရဟာ ျပည္သူလူထုကို ဒုကၡေရာက္ေစမ့ဲ၊ ျပည္သူလူထုကို ဘဝကံၾကမၼာ အျဖစ္ဆိုးေတြ ျဖစ္ပြားေစမ့ဲ မေကာင္းမႈမွန္သမွ်ကို အကုန္လုပ္ပါတယ္။ စားစရာဆန္မရွိဘူး၊ တရားဥပေဒမရွိဘူး၊ တရားရံုးမရွိဘူး၊ ျပီးေတာ့ အကာအကြယ္ေပးမ့ဲ ကယ္တင္ရွင္လဲ မရွိေသး ဘူး”   

• မင္းဟာ ျမန္မာျပည္မွာေနမယ္ဆိုရင္…….. 

ကဗ်ာေတြ၊ စာေတြေရးလို႔ ေထာင္ထဲမွာႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ပိတ္ေလွာင္ထားျခင္း ခံႏိုင္ပါ့မလား။ 

ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ အစိုးရကို ေဝဖန္ေနၾကတ့ဲ ကဗ်ာဆရာေတြ၊ စာေရးဆရာ ေတြ၊ သမိုင္းဆရာေတြဟာ လူ႔အခြင့္အေရးကာကြယ္ဖို႔အတြက္ ျငိမ္းခ်မ္းသာယာေသာ လူ႔ေဘာင္ႀကီးတည္ေဆာက္ဖို႔အတြက္ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားရဲ႕ နံရံေလးဘက္ၾကားမွာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ားအျဖစ္နဲ႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အက်ဥ္းက်ခံေနၾကရပါတယ္။ ဒီလို ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြကို လႊတ္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုတိုက္တြန္းေနၾကတဲ့သူေတြ၊ စစ္အစိုးရအာဏာပိုင္ တို႔ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး အၾကမ္းဖက္ခ်ဳိးေဖါက္ေနမႈမ်ားကို ကုလသမဂၢသို႔ တင္ျပေတာင္းဆိုရာ တြင္ ဦးေဆာင္ေနတ့ဲသူေတြေတာင္မွ အခုဆိုရင္ ေထာင္က်ကုန္ၾကျပီျဖစ္ပါတယ္။ ထိတ္လန္႔ တုန္လႈပ္ေခ်ာက္ခ်ားဖြယ္ေကာင္းတ့ဲ ေထာင္တြင္းအေျခအေနေတြကေတာ့ ေထာင္အာဏာပိုင္ တို႔ရဲ႕ ကုသမႈေအာက္မွာ ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် လူေတြ ေသေၾကပ်က္စီးေနရတာေတြကို ေတြ႔ျမင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ျခယ္ေသာ ဥပေဒနဲ႔ ႏွိပ္ကြပ္ဖိႏွိပ္ေနၾကေသာ စစ္အာဏာပိုင္မ်ားဟာ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ အဖိႏွိပ္ခံျပည္သူမ်ားကို ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားအျဖစ္ နံရံ ေလးဘက္ေလးတန္မ်ားၾကားမွာ ေရာက္ရွိေနထိုင္ရေစမ့ဲ တရားဥပေဒ စနစ္ဆိုးႀကီးကိုေတာ့ ျပဌာန္းခြင့္ျပဳထားခ့ဲပါတယ္။လူတို႔ရဲ႕ အေျခခံရပိုင္ခြင့္ ေမြးရာပါအခြင့္အေရးမ်ားရရွိဖို႔အတြက္ ျငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပေတာင္းဆိုခ့ဲတဲ့ သူေတြကို ႏွစ္ေပါင္း (၁၀၆)ႏွစ္အထိ တဦးတည္း အထီးက်န္စြာ ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခ်ထားေစခ့ဲပါတယ္။  

• မင္းဟာ ျမန္မာျပည္မွာေနမယ္ဆိုရင္…….  

ဘယ္တရား႐ံုးမွလည္း မေရာက္၊ ဘာေၾကာင့္ဖမ္းမွန္းကိုမသိရဘဲ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အထိန္းအသိမ္းခံႏိုင္ပါ့မလား။ 

ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္၊ ကမၻာ့ျငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဘယ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ဘယ္တရား႐ံုးမွလည္း ႐ံုးမထုတ္၊ ဘာပုဒ္မမွလဲ တတ္မထားဘဲနဲ႔ ေနအိမ္မွာပဲ အက်ယ္ခ်ဳပ္ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားတာဟာ ဆယ္စုႏွစ္ေတြေက်ာ္ခဲ့ပါျပီ။ ဘယ္ တရား႐ံုးမွလည္း သြားစရာမလို၊ ဘယ္ပုဒ္မနဲ႔မွလည္း စြဲခ်က္တင္စရာမလိုဘဲနဲ႔ ေနအိမ္မွာေသာ္ လည္းေကာင္း၊ အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းထားပိုင္ခြင့္ ရွိသည္ လို႔ဆိုတဲ့ စစ္အစိုးရရဲ႕ ဥပေဒနဲ႔ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားတာ ျဖစ္တယ္တ့ဲ။ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတုန္းက တႏိုင္ငံလံုး ၈၀% ေက်ာ္ အႏိုင္ရရွိခ့ဲတဲ့ သူမဦးေဆာင္ေသာ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကိုလည္း အာဏာလႊဲေျပာင္းေပးဖို႔ ျငင္းဆန္ေနပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီေရး အတြက္ ျငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပလႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ခ့ဲၾကတ့ဲ သူေတြကိုလည္း ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား မ်ားအျဖစ္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားခ့ဲျပီး ေထာင္က်သက္ ႏွစ္ေစ့ျပန္ရင္လဲ လႊတ္ မေပးေသးဘဲ ဆက္လက္ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းထားႏိုင္တ့ဲ ဥပေဒဆိုတာကိုလည္း ျပဌာန္းထား လိုက္ၾကပါေသးတယ္။ 

• မင္းဟာ ျမန္မာျပည္မွာေနမယ္ဆိုရင္……. 

စစ္ပုလိပ္၊ စစ္ေထာက္လွမ္းေရးတို႔ရဲ႕ ေသတ့ဲအထိ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မဲ့ ဒဏ္ကို ခံႏိုင္ပါ့မလား။ 

ညႇင္းပန္းႏွိပ္စက္မႈနဲ႔ ေဆးကုသမႈ မဲ့ေနတယ္ဆိုတာ ျမန္မာျပည္ေနရာတိုင္းမွာ ၾကံဳေတြ႔ ေနရတဲ့ ဘံုအျဖစ္အပ်က္တခုလို ျဖစ္ေနပါျပီ။ ရာဇဝတ္မႈမ်ားမွာ သံသယျဖစ္လို႔ အစြပ္စြဲခံေနရတ့ဲ သူေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ၊ တိုင္းရင္းသားလူနဲစု လယ္သမားႀကီးေတြနဲ႔ စစ္အစိုးရ အဖြဲ႔ဝင္ေဟာင္း ဝန္ၾကီးျပဳတ္ေတြ၊ အရာရွိႀကီးေဟာင္းေတြေတာင္မွ အထူးရဲတပ္ဖြဲ႔ပုလိပ္မ်ားနဲ႔ စစ္ေထာက္လွမ္းေရးတို႔ ႏွစ္ဖြဲ႔စလံုးရဲ႕ စစ္ေၾကာေရးခန္းေတြမွာ သတင္းအခ်က္အလက္ အဆက္အသြယ္ေတြ ေဖၚထုတ္ရရွိဖို႔နဲ႔ စြဲခ်က္တင္ ႐ံုးတင္စစ္ေဆးဖို႔ဆိုျပီး လူမဆန္စြာ ညႇဥ္းပန္း ႏွိပ္စက္ၾကတာေတြကို မခ်ိမဆန္႔ ခံစားၾကရပါတယ္။ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ခံရတာ လက္လြန္လို႔ ေသသြားတ့ဲမသာေတြကလည္း ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ရွိမွန္းေတာင္ မသိၾကေတာ့ပါဘူး။ လက္နက္ ကိုင္စစ္ဆင္ေရးလုပ္ေနၾကတဲ့ နယ္ေျမေတြမွာရွိတ့ဲ အျပစ္မဲ့ျပည္သူမ်ားရဲ႕အေလာင္းေတြကို အထပ္လိုက္အပံုလိုက္ ျမင္ေတြ႔ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။

• ျပီးေတာ့ - မင္းဟာ ျမန္မာျပည္မွာေနမယ္ဆိုရင္…… 

မင္းဘာလုပ္လုပ္ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ခံရမယ္၊ ေထာင္ခ်ခံေနႏိုင္ပါ့မလား။ 

မင္းမွာ ဘာအတြက္မွ ဆင္ေျခေပးပိုင္ခြင့္မရွိဘူး။ ပါတီႏိုင္ငံေရးသမားေတြကို တားဆီး ကန္႔သတ္ထားတာေတြ၊ တရား႐ံုးမပို႔ဘဲ ေထာင္ခ်ထားတာေတြ၊ ေထာင္တြင္းမွာ ပကတိျဖစ္ပ်က္ ေနတဲ့ အေျခအေနအေၾကာင္းအရာေတြ၊ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ခံေနရမႈအေၾကာင္းေတြ၊ အဓမၼ အလုပ္ခိုင္းေစေနမႈအေၾကာင္းေတြ စသည္ျဖင့္ ျမန္မာျပည္တြင္းက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ ေနမႈ အနိဌာ႐ံုေတြကို ေရးမယ္၊ ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သည္လိုလူေတြဟာ ေထာင္ထဲကကို ထြက္ရေတာ့မွာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ စစ္တရား႐ံုးဆိုတာကလဲ တရားခံတေယာက္ရဲ႕ အခြင့္ အေရးေတြကို ဥပေဒေၾကာင္းအရ ခုခံကာကြယ္ဖို႔၊ ေရွ႕ေနတို႔၊ သက္ေသတို႔ကိုလည္း ေခၚယူခြင့္ မရွိပါဘူး။ သူတို႔ရဲ႕ ဒီလိုျပင္းထန္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး အၾကမ္းဖက္ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို မျမင္သလို မသိသလိုနဲ႔ ခြင့္လႊတ္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အာဏာပိုင္မ်ားဟာ ေပ်ာ္ရႊင္သေဘာက်လို႔ လက္သတ္ ေမြးေနၾကပါေတာ့တယ္။ ဒီလိုမွမဟုတ္ပဲ ျမန္မာျပည္သူေတြဆီကပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ကုလသမဂၢလို ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ႏိုင္ငံေရးဝါဒျဖန္႔ လႈပ္ရွားေနသူေတြဆီကပဲျဖစ္ျဖစ္ လူ႔အခြင့္အေရး အၾကမ္းဖက္ခ်ဳိးေဖာက္ေနမႈမ်ားကို အစီရင္ခံ ေဖာ္ျပေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အၿမဲတမ္း ေျဗာင္ညင္းဆန္ေနေလ႔ရွိတ့ဲ စစ္အာဏာပိုင္တို႔ရဲ႕ အရွက္မရွိတ့ဲ ရပ္တည္ခ်က္ အယူအဆမ်ားပင္ ျဖစ္ပါတယ္။  

(ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔၏ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ပတ္သက္ေသာ လူ႔အခြင့္အေရး အၾကမ္းဖက္ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားကို အၾကမ္းဖ်င္းေဖၚျပထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ေမြးရာပါ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရး မ်ားကို ကာကြယ္ဖို႔၊ တည္ေဆာက္ဖို႔အတြက္ ကမၻာႏွင့္အဝွမ္း သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရမ်ားကို စည္း႐ံုးၾကပါ၊ လံႈ႔ေဆာ္ၾကပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လူ႔အခြင့္အေရး ရပိုင္ခြင့္မ်ား တည္ေဆာက္ဖို႔အတြက္ သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ရွိၾကေသာ ႏိုင္ငံတကာလြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႔႐ံုးမ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ ၾကပါ။)

x x x x x

[ႏိုင္ငံတကာလြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔မွ Nic Dunlop ၏ စာတမ္းကို ဘာသာျပန္ဆို မွီျငမ္းပါသည္။]

လြင္ေမာင္သန္း

ARCHIVE