တကၠသိုလ္ပညာေရး ဥပေဒျပင္ဆင္ေရးဆဲြေရးႏွင့္ ေက်ာင္းသားသမဂၢ တရားဝင္ဖဲြ႔စည္းခြင့္ ရရိွေရး

ယခုက်င္းပျပဳလုပ္ေနတဲ့ ပထမအႀကိမ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ စတုတၴအစည္းအေဝးတြင္ လႊတ္ေတာ္ပညာေရးျမႇင့္တင္ေရး ေကာ္မတီက အတည္ျပဳေပးရန္ တင္သြင္းလာေသာ ”၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္ တကၠသိုလ္ပညာေရး ဥပေဒၾကမ္း” တြင္ ျပင္ဆင္စရာ အခ်က္အလက္မ်ား အလြန္မ်ားျပားေနသျဖင့္ ဥပေဒၾကမ္းအသစ္တစ္ခုျပန္လည္ေရးဆဲြရန္ အတည္ျပဳ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း သတင္းစာႏွင့္ ဂ်ာနယ္မ်ားတြင္ ဖတ္ရႈရပါတယ္။

တစ္ခ်ိန္ထဲမွာ အဲဒီသတင္းကို ဖတ္ရႈရၿပီး ေဆြးေႏြးစရာအခ်က္တစ္ခ်ဳိ႕ ေခါင္းထဲမွာ ေပၚေပါက္လာပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ္ရဲ႕ ေဆြးေႏြးခ်က္ကို ျမန္မာႏုိင္ငံတကၠသိုလ္ပညာေရးျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈသမိုင္းေၾကာင္းကို အရင္ေဖာ္ျပၿပီး တင္္ျပပါမယ္။

၁၉၂ဝ ခုႏွစ္ ပထမေက်ာင္းသားသပိတ္ကာလနဲ႔ ၁၉၅၈ ခုႏွစ္အၾကား (၃၈) ႏွစ္တာ ကာလတစ္ေလွ်ာက္လံုး ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ တကၠသိုလ္တစ္ခုထဲရိွခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါက ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ပါ။

မႏၱေလးၿမိဳ႕မွာေတာ့ ပထမရန္ကုန္တကၠသိုလ္လက္ေအာက္ခံ ဥပစာေကာလိပ္ကို စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ပါတယ္။

ဥပစာေကာလိပ္ ဆိုတာကို အရင္ရွင္းျပပါမယ္။

ယခင္တုန္းက တကၠသိုလ္စတက္တဲ့ ပထမႏွစ္နဲ႔ ဒုတိယနွစ္ကို ဥပစာတန္းလို႔ ေခၚပါတယ္။ အဂၤလိပ္လိုေတာ့ Intermediate Classes လို႔ ေခၚပါတယ္။ ဥပစာတန္းေအာင္ၿပီးမွ ဝိဇၨာဘာသာရပ္ယူတဲ့သူေတြအေနနဲ႔ ဝိဇၨာတန္းဆိုတာကို ႏွစ္ႏွစ္တက္ရပါတယ္။ အဲဒီဝိဇၨာတန္း ဒုတိယႏွစ္စာေမးပဲြကို ေအာင္ရင္ေတာ့ ဝိဇၨာဘဲြ႔ (B.A) ကိုရပါတယ္။

သိပၸံဘာသာတဲြယူသူ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူေတြအေနနဲ့ သိပၸံတန္းကို ႏွစ္ႏွစ္တက္ၿပီး ဒုတိယနွစ္ စာေမးပဲြ ေအာင္ရင္ သိပၸံဘဲြ႔ (B.Sc) ကို ရရိွပါတယ္။

ဝိဇၨာဘာသာတဲြမွာျဖစ္ျဖစ္၊ သိပၸံဘာသာတဲြမွာျဖစ္ျဖစ္ ဂုဏ္ထူးတန္းအမွတ္မီလို႔ ဂုဏ္ထူးတန္းတက္ရင္ သံုးနွစ္ တက္ရပါတယ္။

အဲဒီေခတ္က ယခုလို ပထမႏွစ္၊ ဒုတိယႏွစ္၊ တတိယႏွစ္၊ စတုတၴႏွစ္ဆိုၿပီး ႏွစ္အလိုက္ေရတြက္တဲ့ စနစ္ကို မသံုးပါဘူး။

တကၠသိုလ္မွာေလးနွစ္တက္ရတာခ်င္းအတူတူ အေခၚအေဝၚေတြခဲြထားေတာ့ေကာ ဘာထူးမွာလဲလို႔ ေမးစရာရိွပါတယ္။

ထူးျခားမႈေတြရိွပါတယ္။

ပထမစာသင္နွစ္ ႏွစ္ႏွစ္ျပည့္တဲ့ ဥပစာတန္း (Intermediate Classes) ကိုေအာင္ရင္ တကၠသိုလ္က စာေမးပဲြ ေအာင္လက္မွတ္တစ္ေစာင္ထုတ္ေပးပါတယ္။ အဲဒီလက္မွတ္ဟာ ဘဲြ႔လက္မွတ္ေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ တကၠသိုလ္မွာ ဥပစာတန္းႏွစ္တန္းကို ေအာင္ၿပီဆိုတဲ့ ေအာင္လက္မွတ္ပါ။ ဝိဇၨာဘာသာနဲ႔ ဥပစာတန္းေအာင္တဲ့ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူကို ေပးတဲ့လက္မွတ္က I.A လက္မွတ္ျဖစ္ပါတယ္။ သိပၸံဘာသာတဲြနဲ႔ ဥပစာတန္းေအာင္တဲ့ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူေတြကေတာ့ I.Sc ဆိုတဲ့ လက္မွတ္ရပါတယ္။ အဲဒီ I.A နဲ႔ I.Sc ေတြဟာ နာမည္ေနာက္မွာေတာ့ ဘဲြ႔တစ္ခုအျဖစ္ တပ္လို႔မရပါဘူး။ တကၠသိုလ္ကို အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ဆက္လက္ မတက္ေရာက္နိုင္သူေတြအေနနဲ႔ အဲဒီ I.A နဲ႔ I.Sc လက္မွတ္ေတြနဲ႔ ျပန္ထမ္းဝင္မဟုတ္တဲ့ အရာရိွရာထူးေတြကိုအလုပ္ ေလွ်ာက္လို႔ရပါတယ္။ ဥပမာအေနနဲ႔ ေျပာရရင္ ပညာေရးဌာနမွာ အထက္တန္းျပဆရာ၊ ဆရာမရာထူးကို ေလွ်ာက္လို႔ရပါတယ္။ ရံုးေတြမွာလည္း ျပန္ထမ္းဝင္မဟုတ္တဲ့ အရာရိွ ရာထူးကိုေလွ်ာက္လို႔ရပါတယ္။ အဲဒီျပန္ထမ္းဝင္မဟုတ္တဲ့ အရာရိွ ရာထူးက လစာရင္း ၂ဝဝ က်ပ္ရၿပီး ရွားပါးစားရိတ္နဲ႔ ေပါင္းရင္ ၂၉၇ က်ပ္ရပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က ေရႊေဈး တစ္က်ပ္သားကို ၁၅ဝ က်ပ္ ၂ဝဝ က်ပ္ေလာက္သာ ေစ်းရိွေတာ့ အဲဒီျပန္တမ္းဝင္မဟုတ္တဲ့ အရာရိွတစ္ေယာက္ရဲ႕ လစာနဲ႔ ေရႊဝယ္ရင္ ေရႊတစ္က်ပ္ခဲြသား ေလာက္ ရႏုိင္ပါတယ္။

အဲဒါဟာ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက တကၠသိုလ္မွာ ႏွစ္ႏွစ္တက္ခဲ့တဲ့သူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ရာထူးနဲ႔ဝင္ေငြပါ နိႈင္းယွဥ္ စဥ္းစားနိုင္ေအာင္ တင္ျပျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလိုအေျခအေနဟာ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွာ စတင္ပ်က္စီးသြားခဲ့ပါတယ္။

တကၠသိုလ္ပညာေရး တိုးတက္မႈသမိုင္းေၾကာင္းကို ျပန္ဆက္ပါမယ္။

ေနာက္ေတာ့မႏၱေလး ဥပစာေကာလိပ္ကို မႏၱေလးဒီဂရီေကာလိပ္အျဖစ္ အဆင့္ျမင့္ပါတယ္။ မႏၱေလးဒီဂရီေကာလိပ္မွာ ဥပစာတန္း (၂) ႏွစ္နဲ႔ ဝိဇၨာ/သိပၸံတန္း (၂) ႏွစ္ ေပါင္း (၄) ႏွစ္ဆက္တက္လို႔ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ရဲ႕ လက္ေအာက္ခံဒီဂရီေကာလိပ္ဆိုေတာ့ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္က ဘဲြ႔ေပးပါတယ္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္လက္ေအာက္ခံေဆးပညာမဟာဌာန (Faculty of Medicine) ဆိုတာရိွပါတယ္။ အမ်ားအေခၚအေဝၚ ေဆးေကာလိပ္လို႔ပဲ ေခၚၾကပါတယ္။ အဲဒီေဆးေကာလိပ္မွာ ေက်ာင္းတက္ၿပီး အမ္ဘီဘီအက္(စ္) ေနာက္ဆံုးႏွစ္ေအာင္တဲ့အခ်ိန္မွာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္က ဘဲြ႔ေပးပါတယ္။ အမ္ဘီဘီအက္(စ္) (ရန္ကုန္) လို႔ ဘဲြ႔တပ္ရပါတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္မွာ မႏၱေလးဒီဂရီေကာလိပ္ေအာက္မွာလည္း ေဆးသိပၸံမဟာဌာန တစ္ခုရိွပါတယ္။ မႏၱေလး ေဆးေကာလိပ္ သို႔မဟုတ္ မႏၱေလးေဆးေက်ာင္းလို႔ အရပ္က ေခၚၾကပါတယ္။ အဲဒီမႏၱေလး ဒီဂရီေကာလိပ္က အမ္ဘီဘီအက္(စ္) ဘဲြ႔ရရင္လည္း ရန္ကုန္တကၠသိုလ္လက္ေအာက္ခံ မႏၱေလးဒီဂရီေကာလိပ္ကေပးတဲ့ ဘဲြ႔မို႔လို႔ အမ္ဘီဘီအက္ (စ္) (ရန္ကုန္) လို႔ပဲ ဘဲြ႔တတ္ပါတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ႀကီးကို ကြပ္ကဲႀကီးၾကပ္ေနတာက တကၠသိုလ္ေကာင္စီျဖစ္ပါတယ္။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ေကာင္စီထဲမွာပါဝင္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြက အစိုးရခန္႔အပ္ထားတဲ့ အစိုးရကိုယ္စားလွယ္အဖဲြ႔ဝင္မ်ား ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္က ဘဲြ႔ရထားသူမ်ားရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားသမဂၢရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား စသည္ျဖင့္ ပါဝင္ၾကပါတယ္။

အဲဒီရန္ကုန္တကၠသိုလ္ေကာင္စီဟာ ပံုမွန္အစည္းအေဝးက်င္းပၿပီး တကၠသိုလ္အတြက္ လမ္းညႊန္မႈေတြ ေပၚလစီေတြ ခ်မွတ္ေပးပါတယ္။

ပါေမာကၡခ်ဳပ္ႀကီးဟာ အဲဒီလမ္းညႊန္ခ်က္ေတြ ေပၚလစီေတြကို လက္ကိုင္ထားၿပီး ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဘ႑ာေရး၊ စာေပသင္ၾကားေရးလုပ္ငန္းေတြကို ပံုမွန္လည္ပတ္ေနေအာင္ အခ်ိန္ျပည့္တာဝန္ယူၿပီး တကၠသိုလ္ႀကီးကို ပဲ့ကိုင္ဦးေဆာင္ေနပါတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ဟာ ယခုေခတ္တကၠသိုလ္ေတြလို အစိုးရရဲ႕လက္ေအာက္ခံ အစိုးရက တိုက္႐ုိက္အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ပညာေရးအဖဲြ႔အစည္း (Education Institution) တစ္ခုမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ပုဂၢလိက တကၠသိုလ္လိုအစိုးရနဲ႔ လံုးဝကင္းလြတ္တဲ့ အဖဲြ႔အစည္းလည္း မဟုတ္ပါဘူး။

အစိုးရအေထာက္အပံ့ခံ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ အဖဲြ႔အစည္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ပါေမာကၡခ်ဳပ္ေတြဟာ ယေန႔ပါေမာကၡခ်ဳပ္ေတြလို အစိုးရဝန္ထမ္းတစ္ေယာက္ မဟုတ္ပါဘူး။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ရဲ႕ အဆင့္အျမင့္ဆံုး တာဝန္အႀကီးဆံုး ဝန္ထမ္းႀကီးတစ္ဦးသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ပါေမာကၡခ်ဳပ္ခန္႔အပ္တာကိုေတာင္ တကၠသိုလ္ေကာင္စီက ႏုိင္ငံတကာကို ေလွ်ာက္လႊာေခၚယူၿပီး ေလွ်ာက္ထား သူေတြထဲက ပညာအရည္အခ်င္းေတြ ပညာေရးအေတြ႔အႀကံဳေတြကို ႏိႈင္းယွဥ္သံုးသပ္ၿပီီး စိတ္ႀကိဳက္ ေရြးခ်ယ္ခန္႔ထား ပါတယ္။ ယခုေခတ္လို ပါေမာကၡခ်ဳပ္ကို ႏုိင္ငံေတာ္ျပန္ထမ္းနဲ႔ မခန္႔အပ္ပါဘူး။

ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ပါေမာကၡခ်ဳပ္ ေဒါက္တာထင္ေအာင္ ပါေမာကၡခ်ဳပ္တာဝန္မ်ားမွ အနားယူတဲ့အခ်ိန္မွာ ေဒါက္တာလွျမင့္က ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ပါေမာကၡခ်ဳပ္အျဖစ္ တာဝန္မ်ားကို ဆက္ခံပါတယ္။ ေဒါက္တာလွျမင့္ဟာ နိုင္ငံျခားတကၠသိုလ္တစ္ခုမွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနရင္းက လစ္လပ္ေတာ့မည့္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ပါေမာကၡခ်ဳပ္ရာထူးကို ေလွ်ာက္လႊာတင္တဲ့အတြက္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ေကာင္စီက ပါေမာကၡခ်ဳပ္အျဖစ္ ခန္႔အပ္ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ရဲ႕ ဘ႑ာေငြႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲမႈကလည္း ယခုအခ်ိန္နဲ႔ မတူပါဘူး။

ယခုအခါ ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရက တစ္စုတစ္ေပါင္းတည္းရံပံုေငြ (Consolidated fun) ကို တည္ေထာင္ထားၿပီး အဲဒီ တစ္စုတစ္ေပါင္းတည္း ရံပံုေငြထဲကမွ ပညာေရးအတြက္ဘယ္ေလာက္ က်န္းမာေရးအတြက္ ဘယ္ေလာက္ ဆိုတာဆိုတာ ခဲြေဝေပးပါတယ္။ ပညာေရးအတြက္ရတဲ့ ဘ႑ာေငြထဲက ရန္ကုန္တကၠသိုလ္အတြက္ ဘယ္ေလာက္ဆိုတာကို ခဲြေဝ ခ်ထားေပးပါတယ္။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ရဲ႕ ဝင္ေငြမ်ားျဖစ္တဲ့ ေက်ာင္းလခ၊ စာေမးပဲြဝင္ေၾကး စသည့္မ်ားကိုလည္း တကၠသိုလ္ရံပံုေငြအျဖစ္ ကိုင္တြယ္ထားျခင္း၊ သံုးစဲြျခင္း မျပဳလုပ္ရပါဘူး။ အဲဒီရံပံုေငြအားလံုးကို ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕ တစ္လံုးတစ္စည္းတည္း ရံပံုေငြထဲကို ထည့္သြင္းလိုက္ပါတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ရဲ႕ ရံပံုေငြကို သီးျခားရံပံုေငြအျဖစ္တည္ေထာင္ထားၿပီး ဘဏ္မွာလည္း သီးျခားစာရင္းဖြင့္ထားပါတယ္။ အဲဒီသီးျခားရံပံုေငြထဲကို အစိုးရကတကၠသိုလ္ရဲ႕ တစ္နွစ္တာခန္႔မွန္း ကုန္က်ေငြရဲ႕ ရာခိုင္ႏႈန္းအခ်ဳိးတစ္ခုကို ေထာက္ပံ့တည့္ဝင္ေပးပါတယ္။ ေက်ာင္းလခ၊ အေဆာင္လခ၊ စာေမးပဲြဝင္ေၾကးနဲ႔ တျခား ရေငြမ်ား (ဥပမာ နာမည္တစ္ခါေျပာင္းရင္ ငါးက်ပ္ေပးသြင္းရပါတယ္)  ဝင္ေငြအားလံုးဟာ တကၠသိုလ္ ရံပံုေငြထဲကို ဝင္သြားပါတယ္။ သီးျခားတစ္ဦးခ်င္း၊ အသင္းအဖဲြ႔တစ္ဖဲြ႔ခ်င္း အလွဴရွင္ရိွရင္လည္း အဲဒီအလွဴေငြဟာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ရံပံုေငြထဲကို ဝင္သြားပါတယ္။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ေကာင္စီက ရံပံုေငြေတြကို သင့္ေတာ္သလို ျပန္လည္သံုးစဲြပါတယ္။

ယခုေခတ္မွာ အေမရိကန္နိုင္ငံက ကမၻာေက်ာ္တကၠသိုလ္ႀကီး တစ္ခ်ဳိ႕ဟာ သူတို႔တကၠသိုလ္ရံပံုေငြေတြကို တိုးပြားမ်ားျပားလာေအာင္ ဘ႑ာေငြခိုင္မာေတာင့္တင္းတဲ့ ကုမၸဏီႀကီးေတြ (ဥပမာ ေရနံကုမၸဏီႀကီးေတြ) ရဲ႕ ရွယ္ယာ လက္မွတ္ေတြကိုေတာင္ ဝယ္ယူထားတယ္လို႔ သတင္းေတြမွာ ဖတ္ရပါတယ္။ သူတို႔ဆီက တကၠသိုလ္ေတြရဲ႕ ရံပံုေငြစီမံ ခန္႔ခဲြမႈဟာ ဘယ္ေလာက္အထိ လြတ္လပ္မႈရိွတယ္ဆိုတာ ခန္႔မွန္းလို႔ရႏုိင္ပါတယ္။

တကၠသိုလ္ရဲ႕ ပညာသင္ၾကားေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ေတာ့ ပါေမာကၡခ်ဳပ္ဦးေဆာင္ၿပီး တကၠသိုလ္ပါေမာကၡႀကီးမ်ား၊ ဘာသာရပ္ဆိုင္ရာဌာနမွဴးမ်ား ပါဝင္တဲ့ပညာေရးအဖဲြ႔ (Senate) က ပညာေရးစီမံခန္႔ခဲြမႈကို ျပဳလုပ္ပါတယ္။

အဲဒီလို တကၠသိုလ္ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေတြ၊ ပညာေရးေတြ၊ ဘ႑ာေငြႀကီးၾကပ္မႈေတြကို အစိုးရက တိုက္႐ိုက္ ဝင္ေရာက္ကိုင္တြယ္ျခင္း မျပဳပါဘူး။ သူတို႔တင္ျပခ်င္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြ၊ အစီအစဥ္ေတြကို အစိုးရကိုယ္စားလွယ္ တကၠသိုလ္ ေကာင္စီဝင္လူႀကီးမ်ားကတဆင့္ တကၠသိုလ္ေကာင္စီအစည္းအေဝးေတြမွာ တင္ျပေဆြးေႏြးအဆံုးအျဖတ္ ခံယူပါတယ္။

၁၉၅၈ ခုႏွစ္မွာ မႏၲေလးတကၠသိုလ္ကို သီးျခားတကၠသိုလ္အျဖစ္ အဆင့္ျမင့္ဖြင့္လွစ္ေပးပါတယ္။ အဲဒီ ေနာက္ပိုင္းမွာ မႏၲေလးတကၠသိုလ္ကိုလည္း သူ႔သီးျခားတကၠသိုလ္ေကာင္စီတစ္ဖဲြ႔ဖဲြ႔ၿပီး စီမံႀကီးၾကပ္ပါတယ္။ မႏၲေလးတကၠသိုလ္က ဘဲြ႔ရတဲ့ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူေတြကိုလည္း သူဟာသူဘဲြ႔ေပးပါတယ္။ ဥပမာအေနနဲ႔ေျပာရရင္ မႏၲေလး ေဆးေက်ာင္းကေအာင္တဲ့ ဆရာဝန္ေတြဟာ အမ္ဘီဘီအက္(စ္) (ေဆးမန္း) လို႔ ဘဲြ႔တတ္ပါတယ္။

မႏၱေလးတကၠသိုလ္ကို သီးျခားတကၠသိုလ္အျဖစ္တည္ေထာင္ေပးလိုက္ၿပီးေနာက္မွာ မႏၱေလးတကၠသိုလ္ေအာက္မွာ မႏၱေလးပင္မတကၠသိုလ္ရယ္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း မဟာဌာနအေနနဲ႔ ေဆးသိပၸံမဟာဌာနနဲ႔ စိုက္ပ်ဳိးေရး သိပၸံမဟာဌာနဆိုၿပီး မဟာဌာန ႏွစ္ခုရိွပါတယ္။ မေကြးေကာလိပ္ေတာင္ႀကီးေကာလိပ္တို႔ကိုလည္း မႏၱေလးတကၠသိုလ္က အုပ္ခ်ဳပ္ပါတယ္။ ေနာက္ ျမစ္ႀကီးနားေကာလိပ္ဖြင့္လွစ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ျမစ္ႀကီးနားေကာလိပ္ကို မႏၱေလးတကၠသိုလ္က အုပ္ခ်ဳပ္ပါတယ္။ အဲဒီေကာလိပ္ေတြမွာ ဥပစာတန္းႏွစ္တန္း တက္လို႔ရပါတယ္။

ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ေအာက္မွာေတာ့ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း မဟာဌာနအေနနဲ႔ ေဆးသိပၸံမဟာဌာန၊ အင္ဂ်င္နီယာသိပၸံ၊ ပညာေရးမဟာဌာန၊ သစ္ေတာသိပၸံမဟာဌာနဆိုၿပီး မဟာဌာန (၄) ခုရိွပါတယ္။ အဲဒီမွာ ဌာန (၄)ခုအနက္ သစ္ေတာသိပၸံမဟာဌာနကေတာ့ ေက်ာင္းသားအေရအတြက္ နည္းတဲ့အတြက္ ရန္ကုန္ပင္မတကၠသိုလ္ထဲမွာပဲ တဲြဖက္ ထားရိွၿပီးေတာ့ က်န္မဟာဌာန (၃) ခုကေတာ့ သီးျခားအေဆာက္အအံုေတြမွာ ဖြင့္လွစ္ပါတယ္။

ေမာ္လၿမိဳင္ေကာလိပ္၊ ပုသိမ္ေကာလိပ္နဲ႔ ေက်ာက္ျဖဴေကာလိပ္တို႔ဟာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ရဲ႕ လက္ေအာက္ခံ ေကာလိပ္ေတြပါ အဲဒီေကာလိပ္ေတြမွာ ဥပစာတန္းႏွစ္တန္းတက္လို႔ရပါတယ္။

၁၉၆ဝ ခုနွစ္ ပတ္ဝန္းက်င္ေလာက္မွာေတာ့ တိရစၧာန္ေဆးဝါးကုသမႈ သိပၸံမဟာဌာနထပ္ဖြင့္ၿပီး (B.V.Sc)  ေခၚတဲ့ တိရစၧာန္ဆရာဝန္ဘဲြ႔ကို ေပးပါတယ္။

အဲဒီ ၁၉၆ဝ ခုႏွစ္ ပတ္ဝန္းက်င္မတိုင္မီက တိရစၧာန္ေဆးဝါးကုသမႈနဲ႔ပတ္သတ္ရင္ ဒီပလိုမာလက္မွတ္ေပးတဲ့ သင္တန္းေက်ာင္းတစ္ခု အင္းစိန္မွာရိွပါတယ္။ အဲဒီသင္တန္းေက်ာင္းက ရန္ကုန္တကၲသိုလ္ေအာက္က မဟုတ္ပါဘူး။

အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သြားေဆးသိပၸံဆိုတာ မရိွပါဘူး။ သြားေဆးသိပၸံဘဲြ႔ကို အိနၵိယႏုိင္ငံမွာ သြားယူရပါတယ္။

၁၉၆၂ ခုႏွစ္ မတ္လ (၂) ရက္ေန႔မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္း ဦးေဆာင္တဲ့ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီအစိုးရ တက္လာၿပီးေနာက္ ၁၉၆၄ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလက စတင္ကာ တကၠသိုလ္ပညာေရးကို ျပဳျပင္ၿပီး တကၠသိုလ္စနစ္သစ္ ပညာေရးဆိုတာကို စတင္က်င့္သံုးပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ တကၠသိုလ္ပညာေရးဥပေဒကို ျပန္ျပင္ပါတယ္။

အဲဒီတကၠသိုလ္စနစ္သစ္ပညာေရးအရ တကၠသိုလ္ေတြေအာက္မွာ တဲြဘက္ထားရိွတဲ့ မဟာဌာနေတြကို ခဲြထုတ္ျပီး သီးျခားတကၠသိုလ္ေတြအျဖစ္ အဆင့္ျမင့္တင္ကာ တကၠသိုလ္ရဲ႕ အမည္ေတြကို ေျပာင္းလဲေခၚေဝၚပါတယ္။

မႏၲေလးမွာဆိုရင္ ယခင္က မႏၲေလးတကၠသိုလ္ဆိုတာတစ္ခုထဲရိွခဲ့ေပမဲ့ တကၠသိုလ္စနစ္သစ္ပညာေရးအရ တကၠသိုလ္ (၃) ခုျဖစ္သြားပါတယ္။ မႏၲေလးဝိဇၨာသိပၸံတကၠသိုလ္၊ စိုက္ပ်ဳိးေရးတကၠသိုလ္၊ ေဆးတကၠသိုလ္ ဆိုၿပီး (၃) ခုျဖစ္သြားပါ တယ္။

ရန္ကုန္မွာေတာ့ ရန္ကုန္ဝိဇၨာသိပၸံတကၠသိုလ္၊ ရန္ကုန္ေဆးတကၠသိုလ္ (၁)၊ ရန္ကုန္ေဆးတကၠသိုလ္ (၂)၊ ပညာေရး တကၠသိုလ္၊ အင္ဂ်င္နီယာတကၠသိုလ္၊ သစ္ေတာတကၠသိုလ္၊ တိရစၧာန္ေဆးကုသမႈတကၠသိုလ္၊ သြားေဆးတကၠသိုလ္၊ စီးပြားေရးတကၠသိုလ္ဆိုၿပီး တကၠသိုလ္ (၉) ခုျဖစ္သြားပါတယ္။

ျမန္မာျပည္တစ္ျပည္လံုးမွာ တကၠသိုလ္ စုစုေပါင္း (၁၂) ခုဖြင့္လွစ္ပါတယ္။

ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ေကာင္စီ၊ မႏၱေလးတကၠသိုလ္ေကာင္စီ ဆိုတာေတြ ဖ်က္သိမ္းလိုက္ပါတယ္။ အထက္တန္း ပညာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးရံုးဆိုၿပီး ရန္ကုန္ျပည္လမ္းက လိပ္ခံုးအနီးမွာရိွတဲ့ ေရာင္စံုခ်ယ္ထားတဲ့ သစ္သားမီးျခစ္ ပံုသ႑ာန္ အေဆာက္အအံုမွာ ဖြင့္လွစ္ပါတယ္။ အဲဒီ႐ံုးဟာေနာက္ေတာ့ အထက္တန္းပညာဦးစီးဌာနဆိုျပီး ဦးစီးဌာနတစ္ခု ျဖစ္သြားပါတယ္။

တကၠသိုလ္ေကာင္စီကိုေတာ့ တကၠသိုလ္တစ္ခုခ်င္းဆီမွာ ဖဲြ႔မေပးေတာ့ဘဲ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနေအာက္မွာ တကၠသိုလ္မ်ား ဗဟိုေကာင္စီဆိုတာကိုဖဲြ႔စည္းျပီး တကၠသိုလ္မ်ားကို စီမံကြက္ကဲအုပ္ခ်ဳပ္ပါတယ္။

အဲဒီအခိ်န္ကစၿပီး တကၠသိုလ္ေတြရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္သီးျခားအုပ္ခ်ဳပ္ပိုင္ခြင့္ အာဏာဟာ ပ်က္ျပယ္သြားၿပီး တကၠသိုလ္ေတြကို ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနက တိုက္႐ိုက္အုပ္ခ်ဳပ္ပါေတာ့တယ္။

၁၉၆၂ ခု ဇူလိုင္ (၇) ရက္ ေက်ာင္းသားအေရးအခင္းေနာက္ပိုင္းမွာ တကၠသိုလ္ေတြမွာ ေက်ာင္းသားသမဂၢဟာလည္း တရားဝင္ရပ္တည္ခြင့္ မရေတာ့ပါဘူး။ တကၠသိုလ္မ်ား ဗဟိုေကာင္စီမွာလည္း ေက်ာင္းသားကိုယ္စားလွယ္ေတြ ပါဝင္ခြင့္ မရေတာ့ပါဘူး။

အဲဒီလိုတကၠသိုလ္စနစ္သစ္ပညာေရးကို ေျပာင္းလဲလိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ တကၠသိုလ္ပါေမာကၡခ်ဳပ္ေတြဟာ ေက်ာင္းသားဦးေရ မ်ားတဲ့ အထက္တန္းေက်ာင္းႀကီး တစ္ေက်ာင္းကို အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ အႀကီးတန္း အထက္တန္းေက်ာင္းအုပ္ႀကီးေတြဘဝကို ေရာက္ရိွသြားပါတယ္။

တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူေတြရဲ႕ဘဝ ပတ္ဝန္းက်င္ဟာလည္း အတန္းပိုႀကီးတဲ့ အထက္တန္း ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူႀကီးေတြ (Senior High School Students) အဆင့္ကို ေရာက္ရိွသြားပါတယ္။

တကၠသိုလ္ပညာေရးအဆင့္အတန္းကလည္း အထက္တန္းေက်ာင္းပညာေရး အဆင့္အတန္းထက္ အနည္းငယ္သာ သာလြန္တဲ့ အေျခအေနကို က်ဆင္းသြားပါတယ္။

၁၉၇၂ ခုႏွစ္ ပတ္ဝန္းက်င္ေလာက္မွာေတာ့ ရန္ကုန္မွာရိွေနတဲ့ သစ္ေတာတကၠသိုလ္၊ တိရစၧာန္ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ေဆးဝါးကုသေရးေဆးတကၠသိုလ္နဲ႔ မနၲေလးၿမိဳ႕မွာရိွတဲ့ စိုက္ပ်ဳိးေရးတကၠသိုလ္ စုစုေပါင္း (၃) ခုကို ပ်ဥ္းမနားၿမိဳ႕ ေျမာက္ဘက္ေရစင္းဆည္အနီးကို ေျပာင္းေရႊ႕ပါတယ္။

၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ဒီမိုကေရစီလူထုလႈပ္ရွားမႈႀကီး ေနာက္ပိုင္းမွာ အေျပာင္းအလဲတစ္ခုထပ္မံျပဳလုပ္ပါတယ္။ အဲဒီအေျပာင္းအလဲ က ၁၉၉၃ ခု စက္တင္ဘာလဆန္းမွာ စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့ပါတယ္။

တကၠသိုလ္ေတြရဲ႕အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို သက္ဆိုင္ရာဘာသာရပ္အလိုက္ အဲဒီဘာသာရပ္နဲ႔ ႏီွးႏြယ္ပတ္သက္တဲ့ ဝန္ႀကီးဌာနေတြေအာက္ကို ေျပာင္းေရႊ႕အုပ္ခ်ဳပ္ေစခဲ့ပါတယ္။ ေဆးတကၠသိုလ္အားလံုးကို က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ အင္ဂ်င္နီယာတကၠသိုလ္ကို သိပၸံနဲ႔ နည္းပညာဝန္ႀကီးဌာန၊ သစ္ေတာတကၠသိုလ္ကို သစ္ေတာဝန္ႀကီးဌာန၊ စိုက္ပ်ဳိးေရး တကၠသိုလ္ကို စိုက္/ဆည္ဝန္ႀကီးဌာန၊ တိရစၧာန္ေမြးျမဴေရးနဲ႔ ေဆးဝါးကုသေရး တကၠသိုလ္ကို ေမြး/ေရ ဝန္ႀကီးဌာန စသည္ျဖင့္ အသီးသီးလဲႊေျပာင္းအုပ္ခ်ဳပ္ေစပါတယ္။

အဲဒီလိုဘာသာရပ္ဆိုင္ရာ တကၠသိုလ္ေတြလို သက္ဆိုင္ရာဘာသာရပ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ဝန္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ လက္ေအာက္ကို လဲႊေျပာင္းအုပ္ခ်ဳပ္ေစတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္က သက္ဆိုင္ရာဘာသာရပ္ေတြ အဆင့္အတန္းျမင့္မားတိုးတက္ေရးအတြက္ မဟုတ္ပဲ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနေအာက္မွာ အေရအတြက္မ်ားျပားေနတဲ့ တကၠသိုလ္ေတြကို ပညာေရးဝန္ႀကီး ဌာနတစ္ခုတည္းအေနနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ရတာ မႏုိင္မနင္းျဖစ္လာတဲ့အတြက္ သက္ဆိုင္ရာဘာသာရပ္အလိုက္ ဝန္ႀကီးဌာန ေတြကို ခဲြေဝခ်ဳပ္ကိုင္ခိုင္းတဲ့ သေဘာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈေတြကလည္း မၾကာမၾကာ ျဖစ္ေပၚလာတတ္ေတာ့ ကိုယ့္ဝန္ႀကီးဌာနေအာက္က တကၠသိုလ္ကို ကိုယ့္ဟာကို ႏုိင္ေအာင္ထိန္းမထိန္းႏုိင္ရင္ေတာ့ ရာထူးျပဳတ္မယ္ဆိုတဲ့သေဘာနဲ႔ လံုၿခံဳေရးရႈေထာင့္က ၾကည့္ၿပီး လဲႊေျပာင္း အုပ္ခ်ဳပ္ေစတာျဖစ္ပါတယ္။

ယခု (၂ဝ၁၂ ခုနွစ္ ဇြန္၊ ဇူလိုင္၊ ၾသဂုတ္) က်င္းပေနတဲ့ ပထမအႀကိမ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္စတုတၴအစည္းအေဝးတြင္ ျပည္ေထာင္စုပညာေရးဝန္ႀကီးရဲ႕ တင္ျပခ်က္အရ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တကၠသိုလ္ေပါင္း (၁၈၅) ခုရိွၿပီး ဝန္ႀကီးဌာန (၁၂) ခုက ခဲြေဝအုပ္ခ်ဳပ္ေနေၾကာင္း သိရိွရပါတယ္။ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာန တစ္ခုထဲေအာက္မွာ တကၠသိုလ္နဲ႔ ဒီဂရီ ေကာလိပ္ေပါင္း (၆၄) ခုရိွတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

အခုရွင္းျပခဲ့တာက ျမန္မာႏုိင္ငံတကၠသိုလ္ေတြရဲ႕ အဆင့္ဆင့္ေျပာင္းလဲလာပံုျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ဆက္လက္ၿပီး ၁၉၂ဝ ခုႏွစ္ တကၠသိုလ္ဥပေဒနဲ႔ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ဦးေနဝင္းေခါင္းေဆာင္တဲ့ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ အစိုးရလက္ထက္ ျပန္လည္ျပဳျပင္လိုက္တဲ့ တကၠသိုလ္ပညာေရးဥပေဒတို႔ (၂) ခု အၾကား အဓိက ကြားျခားမႈေတြကို ရွင္းျပပါမယ္။

၁၉၂ဝ ခုႏွစ္ တကၠသိုလ္ဥပေဒအရ တကၠသိုလ္ေတြဟာ အစိုးရရဲ႕တိုက္႐ိုက္အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ မရိွတဲ့ အစိုးရဌာနေတြ မဟုတ္တဲ့ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ ပညာေရးအဖဲြ႔အစည္းမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ တကၠသိုလ္ေကာင္စီေတြဟာ တကၠသိုလ္ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဘ႑ာေငြစီမံခန္႔ခဲြေရး၊ ပညာသင္ၾကားေရးဆိုင္ရာလုပ္ငန္း စသည့္တာဝန္ႀကီး (၃) ခုကို သီးျခား လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ဆံုးျဖတ္နိုင္ခြင့္ စီမံခန္႔ခဲြႏုိင္ခြင့္ ရိွခဲ့ပါတယ္။

ဦးေနဝင္းရဲ႕ တကၠသိုလ္ဥပေဒသစ္အရေတာ့ တကၠသိုလ္တစ္ခုခ်င္းမွာ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ပညာေရး လြတ္လပ္ ခြင့္ေတြေပးမထားေတာ့ဘဲ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနက တကၠသိုလ္အားလံုးကို ခ်ဳပ္ကိုင္လိုက္ပါတယ္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းမွာကေတာ့ အမ်ဳိးသားပညာေရးေကာ္မတီဆိုတာ ထပ္မံဖဲြ႔ၿပီး ဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕အေပၚက ေနာက္ထပ္တဆင့္ ထပ္ၿပီး ခ်ဳပ္ကိုင္ပါတယ္။

၁၉၉၃ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဘာသာရပ္အလိုက္ တကၠသိုလ္အသီးသီးကို သက္ဆိုင္ရာဝန္ႀကီးဌာန ေအာက္ကို ခဲြေဝတာဝန္ေပးၿပီးေနာက္ သက္ဆိုင္ရာဝန္ႀကီးဌာနေတြက သက္ဆိုင္ရာတကၠသိုလ္ေတြကို ပိုမိုျပီး တင္းတင္း က်ပ္က်ပ္ခ်ဳပ္ကိုင္ပါတယ္။ အဲဒီဝန္ႀကီးဌာနေတြကို အမ်ဳိးသားပညာေရးေကာ္မတီကထပ္ၿပီး တင္းက်ပ္ေပးပါတယ္။

ပထမအႀကိမ္ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ တတိယပံုမွန္အစည္းအေဝးမွာ လႊတ္ေတာ္ပညာေရးျမႇင့္တင္ေရး ေကာ္မတီက တကၠသိုလ္ပညာေရး ဥပေဒၾကမ္းတစ္ခုကို ေရးဆဲြတင္ျပခဲ့ရာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ေဆြးေႏြးၿပီး အတည္ျပဳျပင္ဆင္ထားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီ ”တကၠသိုလ္ဥပေဒၾကမ္း” ကို ယခုက်င္းပေနေသာ (၂ဝ၁၂ ခု ဇြန္၊ ဇူလိုင္၊ ျသဂုတ္လ) ပထမအႀကိမ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ စတုတၴပံုမွန္အစည္းအေဝးမွာ ”၂ဝ၁၂ ခုနွစ္ တကၠသိုလ္ပညာေရး ဥပေဒၾကမ္း” အျဖစ္လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳရန္ တင္ျပလာပါတယ္။

ယခုအတည္ျပုရန္ လႊတ္ေတာ္ပညာေရးျမႇင့္တင္ေရးေကာ္မတီက တင္သြင္းလာတဲ့ ”၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္ တကၠသိုလ္ ပညာေရး ဥပေဒၾကမ္း”ဟာ ဦးေနဝင္းလက္ထက္ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီတက္လာၿပီး ကုန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္း (၅ဝ) က ျပင္ဆင္ ေရးဆဲြထားခဲ့တဲ့ တကၠသိုလ္ဥပေဒကို အၿမီးေလးတိ၊ ေခါင္းေလးတိ စာမေခ်ာတာေလးကိုေခ်ာေအာင္ျပင္ အေရးမႀကီးတဲ့ အပုဒ္ေလးတစ္ခ်ဳိ႕ ထပ္ျဖည့္သြင္းၿပီး ျပင္ဆင္ေရးဆဲြလာပံုရပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႔ခ်ဳပ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက အဲဒီဥပေဒၾကမ္းကို ထပ္မံျပင္ဆင္နိုင္ေရးအတြက္ ျပင္ဆင္ခ်က္ေပါင္းမ်ားစြာကိုျပဳစုၿပီး တင္ျပခဲ့ၾကပါတယ္။ ျပင္ဆင္ရန္ အဆိုျပဳခ်က္မ်ား အမ်ားအျပားျဖစ္ေနသျဖင့္ အဲဒီဥပေဒၾကမ္းကို အသစ္တဖန္ျပန္လည္ညိႇႏိႈင္းေရးဆဲြရန္ လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳဆံုးျဖတ္ ခဲ့ပါတယ္။

တကၠသိုလ္ပညာေရးဥပေဒၾကမ္းမွာ ျပင္ဆင္ရန္အခ်က္အလက္ေတြ မ်ားျပားလြန္းတဲ့အတြက္ အသစ္ျပန္လည္ ေရးဆဲြရန္ လႊတ္ေတာ္က ဆံုးျဖတ္တာကို ႀကိဳဆိုပါတယ္။

အဲဒီအသစ္ျပန္လည္ေရးဆဲြတဲ့ တကၠသိုလ္ဥပေဒၾကမ္းမွာ ပါဝင္ရန္လိုအပ္တဲ့ အဓိကအခ်က္ႏွစ္ခ်က္ရိွတယ္လို႔ ကြ်န္ေတာ္ထင္ပါတယ္။ အဲဒီအဓိကႏွစ္ခ်က္မပါဝင္ဘဲ တကၠသိုလ္ပညာေရး ဥပေဒၾကမ္းသစ္တစ္ခု ျပန္လည္ေရးဆဲြရင္ လည္း အဲဒီဥပေဒၾကမ္းအသစ္ဟာ ဘာမွအႏွစ္သာရမရိွတဲ့ ဥပေဒၾကမ္းတစ္ခုပဲ ျဖစ္သြားပါမယ္။

ဥပေဒၾကမ္းမွာ ပါဝင္ေရးဆဲြရန္ အဓိကလိုအပ္တဲ့ အခ်က္တစ္ခ်က္ကေတာ့ တကၠသိုလ္ေတြကို ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ေပးေရးျဖစ္ပါတယ္။

အသစ္ေရးဆဲြတဲ့ တကၠသိုလ္ပညာေရးဥပေဒဟာ တကၠသိုလ္မ်ားအား ဗဟိုကတင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားမႈေတြကို ေျဖေလ်ာ့ေပးၿပီးအစိုးရရဲ႕ (ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားရဲ႕) ခ်ဳပ္ကိုင္မႈေအာက္မွာ မထားေတာ့ပဲ အစိုးရအေထာက္အပံံ့ခံ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ပညာေရး အဖဲြ႔အစည္းေတြအျဖစ္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေပးႏုိင္တဲ့ ဥပေဒမ်ဳိးျဖစ္ေစရန္ လိုအပ္ပါ သည္။ ဒါမွသာအနွစ္သာရျပည့္စံုတဲ့ တကၠသိုလ္ပညာေရး ဥပေဒသစ္ျဖစ္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီလို အစိုးရရဲ႕ (ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားရဲ႕) ဗဟိုဌာနခ်ဳပ္ကိုင္မႈေတြကို ေလ်ာ့ေပါ့ေပးတာနဲ႔ တၿပိဳင္နက္ထဲမွာ တကၠသိုလ္တစ္ခုခ်င္းကို စီမံခန္႔ခဲြရန္အတြက္ တကၠသိုလ္တစ္ခုခ်င္းမွာ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ ”တကၠသိုလ္ေကာင္စီ” ဆိုတာ လိုအပ္လာပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စုပညာေရးဝန္ႀကီးရဲ႕ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ တင္ျပခ်က္အရ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ တကၠသိုလ္ေပါင္း (၁၈၅) ခု ရိွေနၿပီး အဲဒီတကၠသိုလ္ေတြကို စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေနတာက ဝန္ႀကီးဌာန (၁၂) ခုက အုပ္ခ်ဳပ္ေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အမွန္တကယ္မွာေတာ့ တကၠသိုလ္ (၁၈၅) ခုအတြက္ တကၠသိုလ္ေကာင္စီ (၁၈၅) ခုဖဲြ႔စည္းရမည့္အေနအထားမွာ ရိွရပါတယ္။ တကၠသိုလ္အေရအတြက္ ေဖာင္းပြေနေတာ့ တကၠသိုလ္ေကာင္စီအေရအတြက္ကလည္း ေဖာင္းပြလာတဲ့ သေဘာပါ။

အဲဒီလိုတကၠသိုလ္ေကာင္စီေတြအေရအတြက္သိပ္ျပီး မ်ားျပားေနတာကို ေလ်ာ့ခ်ခ်င္ရင္ေတာ့ နည္းလမ္း တစ္ခုေတာ့ရိွပါ တယ္။

ဥပမာအေနနဲ႔ေျပာရရင္ ရန္ကုန္မွာဆိုရင္ ရန္ကုန္ပင္မတကၠသိုလ္မွာ တကၠသိုလ္ေကာင္စီတစ္ခုဖဲြ႔ၿပီး ရန္ကုန္မွာရိွတဲ့ က်န္တဲ့တကၠသိုလ္ေတြကို ရန္ကုန္ပင္မတကၠသိုလ္ရဲ႕ လက္ေအာက္ခံတကၠသိုလ္အျဖစ္ ဖဲြ႔စည္းလို႔ ရႏုိင္ပါတယ္။

မႏၲေလးမွာလည္း မႏၲေလးပင္မတကၠသိုလ္ေကာင္စီတစ္ခုဖဲြ႔ၿပီး တစ္ျခားမႏၲေလးအနီးအနားက တကၠသိုလ္ေတြကို မႏၲေလးပင္မတကၠသိုလ္ေအာက္မွာ စုစည္းလို႔ရနိုင္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံလံုးမွာ တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ (၁၄) ခုရိွတဲ့အနက္ ခ်င္းျပည္နယ္မွာ တကၠသိုလ္တစ္ခုမွမရိွတဲ့အတြက္ တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္အလိုက္ အုပ္စုဖဲြ႔မယ္ဆိုရင္ တကၠသိုလ္ေကာင္စီ (၁၃) ခုေလာက္နဲ႔ ျဖစ္ႏုိင္တဲ့ အေျခအေနမွာ ရိွပါတယ္။ ေမာ္လၿမိဳင္၊ ဘားအံ့၊ ထားဝယ္စသည့္နီးစပ္တဲ့ တကၠသိုလ္ေတြကို ထပ္မံစုစည္းလိုက္မယ္ဆိုရင္ တကၠသိုလ္ေကာင္စီ အေရအတြက္ဟာ ဒါထက္နည္းသြားနိုင္ပါေသးတယ္။

တကၠသိုလ္ေကာင္စီေတြကို အေရအတြက္အေနအထားနဲ႔ ဘယ္လိုပဲဖဲြ႔စည္းပါေစ။ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈေအာက္က ကင္းလြတ္တဲ့ ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ရတဲ့ တကၠသိုလ္ေကာင္စီေတြျဖစ္ရန္ အဓိကလိုအပ္ပါတယ္။ အဲဒီပညာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ဟာ တကၠသိုလ္ပညာေရးဥပေဒသစ္ရဲ႕အႏွစ္သာရပါ။

တကၠသိုလ္ပညာေရး ဥပေဒၾကမ္းေရးဆဲြတဲ့အခါမွာ မပါမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ ဒုတိယအခ်က္ကို ကြ်န္ေတာ္           ဆက္လက္တင္ျပပါမယ္။

အထက္ကေဖာ္ျပခဲ့သလို တကၠသိုလ္ေကာင္စီေတြ ဖဲြ႔စည္းတဲ့အခ်ိန္မွာ တကၠသိုလ္ေကာင္စီအဖဲြ႔ဝင္ေတြထဲမွာ ေက်ာင္းသားသမဂၢကိုယ္စားလွယ္ဆိုတာ ပါဝင္ဖဲြ႔စည္းရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဦးေနဝင္းဦးေဆာင္တဲ့ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ အစိုးရမတက္လာခင္အခ်ိန္က တကၠသိုလ္ေကာင္စီေတြမွာ ေက်ာင္းသားသမဂၢကိုယ္စားလွယ္ (၂) ဦးစီ ပါဝင္ပါတယ္။

အဲဒီေက်ာင္းသားသမဂၢကိုယ္စားလွယ္ဆိုတာကလည္း ေက်ာင္းသားသမဂၢအမႈေဆာင္အဖဲြ႔ဝင္ေတြ ကိုယ္တိုင္ ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ မပါဝင္ပါဘူး။ ေက်ာင္းသားသမဂၢအမႈေဆာင္အဖဲြ႔က သမဂၢရဲ႕သေဘာဆႏၵကို တကၠသိုလ္ေကာင္စီ မွာ တင္ျပေဆြးေႏြးေပးနိုင္မည့္ အေတြ႔အႀကံဳရင့္က်က္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ႀကီးေတြ (အထူးသျဖင့္ ေက်ာင္းသားသမဂၢအမႈေဆာင္ ေဟာင္းႀကီးေတြ) ကို ေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္ေပးၿပီး တကၠသိုလ္ေကာင္စီမွာ ေက်ာင္းသားကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ထည့္သြင္း ရပါတယ္။

တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားသမဂၢအမႈေဆာင္အဖဲြ႔ဝင္ေတြအေနနဲ႔ တကၠသိုလ္ေကာင္စီအစည္းအေဝးမွာ ကိုယ္တိုင္ တက္ေရာက္ခြင့္မရေပမဲ့ ေက်ာင္းသားသမဂၢရဲ႕ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြသေဘာထားေတြကို တကသကိုယ္စားလွယ္ တကၠသိုလ္ေကာင္စီဝင္လူႀကီး (၂) ဦးမွတဆင့္ တင္ျပေဆြးေႏြးေတာင္းဆိုပိုင္ခြင့္ အျပည့္အဝရိွပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္မို႔ ေက်ာင္းသားေရးရာျပႆနာေတြဟာ တကၠသိုလ္ေကာင္စီျပင္ပမွာ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ားနဲ႔ တကၠသိုလ္အာဏာပိုင္ေတြ ထိပ္တိုက္မေတြ႔ၾကရေတာ့ဘဲ တကၠသိုလ္ေကာင္စီ စားပဲြဝိုင္းမွာပဲ အေျခအတင္ ေဆြးေနြး ညိႇႏိႈင္းၾကရင္းနဲ႔ ေျပလည္သြားႏုိင္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင္မို႔ ယခုအသစ္ျပန္လည္ေရးဆဲြမည့္ တကၠသိုလ္ပညာေရးဥပေဒၾကမ္းမွာ ပါဝင္ေရးဆဲြရမည့္ ဒုတိယ အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္အေနနဲ႔ တကၠသိုလ္ေကာင္စီဖဲြ႔စည္းတဲ့အခ်ိန္မွာ ေက်ာင္းသားသမဂၢရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားပါဝင္ေရး ဆိုတဲ့အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီမွာ အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္က ေက်ာင္းသားသမဂၢကိုယ္စားလွယ္အမည္ခံ႐ံုသက္သက္မဟုတ္ဘဲ ေက်ာင္းသားထုက တရားဝင္လွ်ဳိ႕ဝွက္မဲေပးစနစ္နဲ႔ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ထားတဲ့ ေက်ာင္းသားသမဂၢရဲ႕ကိုယ္စားလွယ္ အစစ္အမွန္ ျဖစ္ရန္ လိုအပ္ပါတယ္။

၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ဇြန္လဆန္း ေက်ာင္းဖြင့္ခ်ိန္အထိ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားမ်ား ေက်ာင္းဝင္ပံုစံျပည့္ၿပီး ေက်ာင္းဝင္ေၾကး ေပးသြင္းတဲ့အခ်ိန္မွာ တကၠသိုလ္ကတရားဝင္ေျပစာနဲ႔ ေငြ (၂) က်ပ္ကိုပိုၿပီး ေကာက္ခံပါတယ္။ (၁) က်ပ္က တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားသမဂၢ အဖဲြ႔ဝင္ေၾကးျဖစ္ျပီးေနာက္ (၁)က်ပ္က တကၠသိုလ္ႏွစ္ပတ္လည္မဂၢဇင္းအတြက္ ျဖစ္ပါ တယ္။

တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္စီက (၁) က်ပ္စီေကာက္ခံထားတဲ့ သမဂၢအဖဲြ႔ဝင္ေၾကးကို တကၠသိုလ္႐ံုးက ေက်ာင္းသားသမဂၢ ေငြစာရင္းထဲကို လဲႊေျပာင္းထည့္သြင္းေပးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ တကၠသိုလ္မွာ ေက်ာင္းတက္ခြင့္ရ ေနတဲ့ ေက်ာင္းသားကဒ္ကိုင္ေဆာင္ထားတဲ့ ေက်ာင္းသားတိုင္းဟာ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားသမဂၢအဖဲြ႔ဝင္ေတြ ျဖစ္ၾကပါ တယ္။

ေက်ာင္းသားသမဂၢအဖဲြ႔ဝင္တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားေတြက တရားဝင္လွ်ဳိ႕ဝွက္မဲေပးစနစ္နဲ႔ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသား သမဂၢအမႈေဆာင္အဖဲြ႔ဝင္ကို ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ပါတယ္။

ေက်ာင္းသားသမဂၢအမႈေဆာင္အဖဲြ႔ကို ဥပေဒနဲ႔အညီေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ပံုေတြကိုေတာ့ မတင္ျပေတာ့ပါဘူး။

တကၠသိုလ္ေကာင္စီထဲမွာပါဝင္တဲ့ ေက်ာင္းသားသမဂၢကိုယ္စားလွယ္ဆိုတာက အထက္မွာေဖာ္ျပခဲ့သလို ေက်ာင္းသားသမဂၢအဖဲြ႔ဝင္ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားေတြက ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ ေက်ာင္းသားသမဂၢအမႈေဆာင္အဖဲြ႔ရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို ေခၚဆိုတာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ တင္ျပခ်င္တာတစ္ခုရိွပါတယ္။ တစ္ခ်ဳိ႕အာဏာပိုင္ေတြက ”ေက်ာင္းသားသမဂၢ” ဆိုရင္ ေျမႊေပြးကို ေၾကာက္သလို ေၾကာက္ၾကပါတယ္။ တစ္ခ်ဳိ႕ဆိုရင္ ”ေက်ာင္းသားသမဂၢ”ဆိုတဲ့ အသံကိုေတာင္ မၾကားခ်င္ၾကပါဘူး။ မၾကားရဲၾကပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္အေနနဲ႔ အဲဒီပုဂၢိဳလ္ေတြကိုလည္း အျပစ္မတင္ခ်င္ပါဘူး။

ျမန္မာနိုင္ငံမွာ တရားဝင္ေက်ာင္းသားသမဂၢေတြမရိွခဲ့တာ နွစ္ေပါင္း (၅ဝ) ေက်ာ္လာပါၿပီ။ ယေန႔ႏုိင္ငံမွာ တာဝန္ယူေနၾကတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ေက်ာင္းသားသမဂၢေတြကို မမီလိုက္ၾကပါဘူး။ သူတို႔ရဲ႕ ဆရာႀကီးမ်ား ကသမဂၢကို ေၾကာက္ရံြ႕ၾကပါတယ္၊ ရြံ႕မုန္းခဲ့ၾကပါတယ္၊ ဆိုေတာ့ သူတို႔အေနနဲ႔လည္း သူတို႔ဆရာႀကီးမ်ားလို ရံြ႕မုန္း ေၾကာက္လန္႔တဲ့ စိတ္ေတြရိွေနႏုိင္ပါတယ္။ အဲဒီလို ”ေက်ာင္းသားသမဂၢ”ဆိုရင္ ေၾကာက္ေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ သေဘာ ေပါက္ေအာင္ ”ေက်ာင္းသားသမဂၢ” ရဲ႕ သေဘာသဘာဝကို တင္ျပခ်င္ပါတယ္။

ေက်ာင္းသားသမဂၢေတြဟာ အစိုးရကိုေသာ္လည္းေကာင္း တကၠသိုလ္အာဏာပိုင္ေတြကိုေသာ္လည္း အစဥ္အၿမဲရန္သူလို သေဘာမထားခဲ့ၾကပါဘူး။ အစိုးရျပဳလုပ္သမွ် တကၠသိုလ္အာဏာပိုင္ေတြ ျပဳလုပ္သမွ် ဆန္႔က်င္ရမယ္ ကန္႔ကြက္ရမယ္ဆိုတဲ့ တရားေသသေဘာထားလည္း မရိွခဲ့ၾကပါဘူး။

ေက်ာင္းသားသမဂၢေတြဟာ အမ်ဳိးသားအေရးနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ အစိုးရကိုအလံုးအရင္းနဲ႔ အင္တိုက္အားတိုက္ ေထာက္ခံခဲ့ၾကပါတယ္။ ေက်ာင္းသားသမဂၢသမိုင္းေတြမွာလည္း အဲဒီလိုေထာက္ခံခဲ့တဲ့ အေထာက္အထားေတြရိွခဲ့ ပါတယ္။

တစ္ခ်ဳိ႕လုပ္ငန္းေတြမွာ အစိုးရနဲ႔ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တကၠသိုလ္အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ေသာ္လည္းေကာင္း လုပ္ငန္း အတူပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ သမိုင္းအစဥ္အလာေတြလည္း ရိွခဲ့ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေက်ာင္းသားဆူပူမႈေတြ (ေက်ာင္းသားဆႏၵျပပဲြ မဟုတ္ပါ) ကို ေက်ာင္းသားသမဂၢေတြဟာ တကၠသိုလ္အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ လက္တဲြၿပီး ထိန္းသိမ္း ေပးခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြလည္းရိွခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ေက်ာင္းသားအခြင့္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လာရင္ေတာ့ ဆံုးရံႈးတာေတြ ပြန္းပဲ့တာေတြရိွလာရင္ ေက်ာင္းသား သမဂၢေတြဟာ ေက်ာင္းသားထုေရွ႕က မားမားမတ္မတ္ရပ္တည္ၿပီး ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္ခဲ့တဲ့ အစဥ္အလာေတြလည္း ရိွခဲ့ပါတယ္။

အဲဒါေၾကာင့္ အဲဒီလိုေက်ာင္းသားအခြင့္အေရး ဆံုးရံႈးတဲ့အေျခအေနေတြ ေက်ာင္းသားအခြင့္အေရး ထိပါးပြန္းပဲ့တဲ့ အေျခအေနေတြ မေရာက္ရိွမီအခ်ိန္မွာ တကၠသိုလ္ေကာင္စီစားပဲြဝိုင္းမွာ အတူထိုင္ျပီး တကၠသိုလ္အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ေက်ာင္းသားသမဂၢကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ ေျပေျပလည္လည္ညိႇႏိႈင္းၾကရင္းနဲ႔ ေက်ာင္းသားအခြင့္အေရးဆံုးရံႈးမႈ အေျခ အေနေတြ ျဖစ္ေပၚ မလာေအာင္ ေရွာင္ရွားလို႔ရပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္မို႔ တကၠသိုလ္နယ္ေျမေအးခ်မ္းသာယာေရးနဲ႔ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူမ်ားေအးခ်မ္းစြာ စာေပသင္ၾကား ႏုိင္ေရးအတြက္ တကၠသိုလ္ေတြမွာ ေက်ာင္းသားသမဂၢတရားဝင္ ဖဲြ႔စည္းခြင့္ရေရးဟာ အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္တစ္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။

ျပန္ၿပီးခ်ဳပ္ကိုင္လိုက္ရင္ တကၠသိုလ္ေတြမွာ တရားဝင္ေက်ာင္းသားသမဂၢ ဖဲြ႔စည္းခြင့္ေပးေရးဟာ တကၠသိုလ္ ပညာေရးဥပေဒထဲမွာ ထည့္သြင္းေရးဆဲြရန္မလိုအပ္ေပမဲ့ တကၠသိုလ္ပညာေရးဥပေဒကို ျပင္ဆင္တယ္၊ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေတြကို ေျဖေလ်ာ့တယ္၊ အစိုးရရဲ႕ တိုက္ရိုက္ခ်ဳပ္ကိုင္မႈက ကင္းလြတ္ၿပီး သီးျခားပညာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ရတဲ့ တကၠသိုလ္ ေကာင္စီေတြကို ျပန္လည္ဖဲြ႔စည္းတယ္ဆိုရင္ ေက်ာင္းသားသမဂၢေတြဟာလည္း မျဖစ္မေနဖဲြ႔စည္းေပးရမည့္ လိုအပ္ခ်က္ တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း တင္ျပအပ္ပါတယ္။

3,726 views  Print This Post